اثرگذاري نقل و شخصيت روايي احمد بن زياد همداني بر آثار شيخ صدوق

سرآمد محدثان اماميه محمد بن علي بن بابويه (م.381) معروف به شيخ صدوق؛ در دوران زندگاني خويش شرق و غرب دنياي اسلام را درنورديد تا ميراث ائمه اطهار( را گردآوري كند. حاصل سفرهاي حديثي او، كثرت مشايخ و فراواني تأليف بود. در اين مسير پرفراز و نشيبْ صدوق، قدم به شهرهاي دور و نزديك گذاشت و دربرابر اجلآي اماميه زانوي تتلمذ زد. در لابه‌لاي سفرهاي صدوق و نگاشته‌هاي وي، نام «همدان» و ياد محدثان «همداني» ديده مي شود. از نتايج سفر شيخ صدوق به همدان، آشنايي و تحمل حديث فراوان از محدثي جليل القدر به نام «احمد بن زياد بن جعفر همداني» است. وي محدثي برخاسته از مكتب همدان، از مشايخ صدوق و از محدثان با روايات فراوان اما مجهول‌الحالي است كه نام وي در اِسناد آثار پيشينيان اماميه به‌چشم مي‌خورد. اين نوشتار كوشش مي كند با تكيه بر داده‌هاي محدود از آثار صدوق، گوشه‌اي از زندگاني ناشناخته احمد بن زياد همداني را كه در كتب رجالي مورد غفلت قرار گرفته؛ آشكار نمايد و به ارزيابي نقش او در تكميل ميراث اماميه توجه دهد. اين پژوهش با همين هدف و از رهگذر روش توصيفي-تحليلي به بررسي نقش اين شيخ بلاواسطه صدوق پرداخته است.