تغييرشكل‌هاي معاصر پوسته‌اي در منطقه البرز بر اساس ميدان سرعت GPS و توابع اسپلاين

اندازه گيري هاي جابجايي سطحي پوسته زمين با استفاده از مشاهدات GPS به شكل گسسته در محل ايستگاه ها انجام مي شود؛ بنابراين، نمي توان تغييرشكل پوسته را به صورت يك ميدان پيوسته بررسي كرد. براي حل اين مسئله مي توان از درون‌يابي با توابع اسپلاين استفاده نمود. در اين روش مختصات جغرافيايي و بردار مؤلفه هاي سرعت ايستگاه ها ورودي بوده و مؤلفه هاي ميدان سرعت دو بعدي(Ve, Vn)  روي شبكه منظم با فواصل 30 دقيقه خروجي هستند. براي انجام آناليز داده‌هاي برداري پراكنده جابجايي مسطحاتي 86 ايستگاه GPS با توزيع غيريكنواخت در منطقه البرز واقع در شمال ايران مورد آناليز قرار گرفته است. دليل انتخاب اين منطقه وجود ايستگاه هاي GPS  متعدد و زمين ساخت فعال آن است. درون‌يابي براي مؤلفه هاي بردارهاي سرعت به طور جداگانه و هم‌زمان با درنظرگرفتن ارتباط كشساني با نسبت پواسون انجام مي شود. براي اعتبارسنجي مدل ده درصد داده ها براي آزمون و بقيه براي آموزش انتخاب مي شوند. ضريب تعيين براي مؤلفه هاي شرقي و شمالي به ترتيب برابر 0.25 و 0.88 به‌دست آمد. براي كاهش اثر همبستگي داده هاي با فواصل نزديك در نتايج اعتبارسنجي، كاهش داده با بلوك هاي 50 كيلومتري انجام شد. در اين حالت ضريب تعيين براي مؤلفه هاي شرقي و شمالي به ترتيب برابر 0.18- و 0.47 تعيين شد. براي درون‌يابي هم‌زمان دو مؤلفه ضريب تعيين برابر 0.88 و با كاهش داده با بلوك هاي 50 كيلومتري برابر 0.84 به‌دست آمد. اعتبارسنجي ها نشان مي دهد كه درون‌يابي هم‌زمان مؤلفه ها با استفاده از ارتباط كشساني آن‌ها منجر به بهبود نتايج براي داده هاي برداري پراكنده نسبت به درون‌يابي جداگانه مؤلفه ها مي شود. نتايج درون‌يابي ميدان سرعت نشان مي‌دهد كه توزيع مكاني تغييرشكل پوسته در ناحيه البرز نامنظم بوده و داراي ويژگي افراز است. نرخ كرنش برآوردي از ميدان سرعت درون‌يابي شده، تغييرشكل از نوع همگرايي در منطقه مورد مطالعه را نشان مي‌دهد و وقوع فشارش در منطقه مرتفع البرز را تأييد مي‌كند.