بررسي اثر تغيير اقليم بر سيلاب شهري و كاهش آسيب‌پذيري با بهره‌گيري از ابزارهاي توسعه كم اثر

امروزه تغييرات اقليمي با تغيير الگوي بارشي، افزايش رخداد سيلاب شهري را به دنبال داشته است. شبكه جمع‌آوري رواناب شهري به‌عنوان زيرساخت اصلي كنترل و دفع سيلاب نيازمند پايش مستمر وضع موجود و پيش‌بيني شرايط آتي است. ابزارهاي توسعه كم اثر (LIDs) به‌عنوان راهكاري نوين به همين منظور شناخته مي‌شود. در اين پژوهش شبكه جمع‌آوري رواناب منطقه 10 شهرداري تهران با استفاده از نرم‌افزار SWMM در شرايط موجود و آتي شبيه‌سازي شد. از داده‌هاي بارشي ايستگاه سينوپتيك مهرآباد تحت دوره‌هاي بازگشت 2، 5 و 10 سال جهت اطلاعات بارشي وضع موجود استفاده شده است. 5 مدل از مدل‌هاي اقليمي گزارش ششم كه بيش‌ترين قرابت را با داده‌هاي تاريخي مهرآباد داشتند، بسط داده شدند و بدبينانه‌ترين سناريو به‌عنوان اطلاعات بارشي شرايط آتي استفاده شد. سپس عملكرد شبكه با استفاده از شاخص‌هاي آسيب‌پذيري و اطمينان‌پذيري بررسي شد. نتايج شبيه‌سازي در وضع موجود نشان داد كه با افزايش دوره بازگشت از 2 تا 10 سال، آسيب‌پذيري از ۱۰٫۴ تا ۱۲٫۲ درصد افزايش‌يافته و اطمينان‌پذيري از ۹۷٫۵ تا ۹۵٫۸ درصد كاهش‌يافته است. در شبيه‌سازي شرايط آتي نيز شاخص آسيب‌پذيري در دوره‌هاي بازگشت 5 و 10 سال، ۱۲٫۷ و ۱۳٫۹ درصد و شاخص اطمينان‌پذيري نيز ۹۵٫۳ و ۹۴٫۳ به دست آمد. سپس دو ابزار توسعه كم اثر جوي باغچه و روسازي نفوذپذير جهت بهبود عملكرد شبكه انتخاب و تحت سه سناريو به مدل شبه ساز معرفي شد. نتايج نشان داد كه پس از به‌كارگيري LIDs حجم رواناب كل كاهش‌يافته به‌طوري‌كه در سناريو اول ميانگين ۱۰٫۵ درصد، در سناريو دوم ميانگين 17 درصد و در سناريو سوم ميانگين 21 درصد از حجم رواناب كل كاسته شده است. اين كاهش حجم رواناب موجب كاهش آسيب‌پذيري تا ۸٫۳ درصد و افزايش اطمينان‌پذيري تا ۹۸٫۹ درصد شده است. اين پژوهش نشان داد كه ابزارهاي توسعه كم اثر، راهكاري مؤثر جهت رفع مخاطرات ناشي از تغييرات اقليم است.