ارزيابي تأمين مسكن موقت در روستاي چن‌سولي پس از سيل 1398 گلستان از منظر كفايت فرهنگي

تأمين مسكن موقت از مراحل مهم برنامه‌هاي بازتواني پس از سوانح است كه نقش تعيين‌كننده‌اي در بازتواني آسيب‌ديدگان دارد و تا پايان بازسازي مسكن دائم امكان ازسرگيري فعاليت‌هاي عادي زندگي را فراهم مي‌سازد. اما غالباً برنامه‌هاي تأمين مسكن موقت با چالش‌هاي فراواني روبه‌رو هستند و از جنبه‌هاي مختلفي ازجمله كفايت فرهنگي با جامعه آسيب‌ديده موردانتقاد قرار مي‌گيرند. اين مطالعه با بررسي فرايند تأمين مسكن موقت در روستاي چن‌سولي پس از سيل 1398 گلستان، كه با رويكرد بهره‌گيري از معماري بومي به انجام رسيده است، به ارزيابي نقش كفايت فرهنگي بر موفقيت تأمين مسكن موقت و رضايتمندي ساكنين مي‌پردازد. پژوهش حاضر باهدف شناسايي معيارهاي كفايت فرهنگي مسكن موقت پس از سانحه از رويكرد كيفي و روش تحليل محتواي قوم‌نگارانه استفاده نموده است. مصاحبه‌هاي نيمه‌ساختاريافته و مشاهده مشاركتي، ابزار اصلي جمع‌آوري داده‌هاي ميداني بوده‌اند و انتخاب نمونه‌ها به‌صورت هدفمند صورت پذيرفته است. ضمناً جهت اولويت‌سنجي معيارهاي شناسايي‌شده و نيز سنجش صحت و اعتبار يافته‌ها، يك پيمايش كمّي از 10 متخصص بازسازي به انجام رسيده است. از مجموع بررسي‌ها 21 معيار براي كفايت فرهنگي مسكن موقت شناسايي و در قالب 7 مقوله دسته‌بندي شدند. يافته‌هاي مزبور نشان مي‌دهد توجه به ويژگي‌هاي فرهنگي تأمين مسكن موقت تنها به فرم و ابعاد زيبايي‌شناسانه آن خلاصه نمي‌شود، بلكه بايد مجموعه‌اي از منابع، مهارت‌ها، تكنولوژي، فرم و شكل، تعاملات اجتماعي - اقتصادي، سناريوهاي استفاده بلندمدت و البته مشاركت ذي‌نفعان را مدنظر داشته باشد و با شناخت تنوع بهره‌برداران ازلحاظ ويژگي‌ها، نيازها و ظرفيت‌ها بتواند شرايط آسايشي را بهبود ببخشد. درنهايت تأكيد مي‌شود، اگرچه تحقيق حاضر بر كفايت فرهنگي مسكن موقت متمركز است، اما نتايج تحقيق نشان مي‌دهد اين هدف تنها با طراحي جداگانه واحدهاي موقت حاصل نمي‌شود. ضمناً بعد فرهنگي از ديگر ابعاد اجتماعي، اقتصادي، جغرافيايي و محيط‌زيستي اسكان موقت جدا نيست و از آن‌ها تأثير مي‌پذيرد و متقابلاً بر آن‌ها اثر مي‌گذارد.