واكاوي نقش دل‌بستگي به مكان بر افزايش حس رضايتمندي ساكنين جهت ارتقاي منظر روستايي؛ مطالعه موردي: ماسوله

توسعه روزافزون صنعت و گسترش شهرنشيني، موجب مهاجرت روستائيان به شهرها و از بين رفتن رضايتمندي و دل‌بستگي آنان به روستاها و سكونتگاهشان شده كه نتيجه آن، از بين رفتن تدريجي ارزش‌هاي هويتي و اصالت محيط روستاهاي ايران است. شناخت ماهيت محيط و منظر، ساختار آن‌ها و نيز درك چگونگي تأثيرگذاري ساير عوامل بر حفظ بقاي مناظر روستايي، ازجمله اهداف مهم برنامه‌ريزي و طراحي محيطي محسوب مي‌شوند. ازاين‌رو، هدف پژوهش حاضر بررسي نقش دل‌بستگي مكان بر حس رضايتمندي ساكنين جهت ارتقاي منظر روستايي است. روش تحقيق اين پژوهش كمّي - پيمايشي بوده و جامعه آماري 203 نفر از ساكنين شهر ماسوله هستند كه به شيوه در دسترس نمونه‌گيري گرديده‌اند. تجزيه‌وتحليل داده‌ها به كمك آمار توصيفي و استنباطي صورت گرفته و به‌منظور ارزيابي آثار بين متغيرهاي دل‌بستگي (كالبدي، اجتماعي، فردي و مكاني)، رضايتمندي (اجتماعي، عملكردي و بافت) و منظر روستايي (مورفولوژي، عناصر اقليمي و عوامل انساني)، از روش مدل‌سازي معادلات ساختاري با رويكرد حداقل مربعات جزئي و با كمك نرم‌افزار اسمارت پي.ال.اس استفاده شد. نتايج حاصل از تجزيه‌وتحليل داده‌ها نشان داد كه از ديدگاه ساكنين، دل‌بستگي به مكان منجر به افزايش رضايتمندي و درنتيجه ارتقاي منظر روستايي در ماسوله مي‌گردد. در اين خصوص، بيشترين تأثير دل‌بستگي بر رضايتمندي ساكنين ناشي از بعد مكاني دل‌بستگي (0/799=β) و كمترين تأثير مربوط به بعد كالبدي دل‌بستگي (0/269=β) است. در رابطه با دل‌بستگي بر منظر روستايي بيشترين تأثير ناشي از بعد مكاني دل‌بستگي (0/751=β) و كمترين تأثير ناشي از بعد اجتماعي دل‌بستگي (0/280=β) است. همچنين، بيشترين تأثير رضايتمندي بر منظر روستايي ناشي از بعد عملكردي رضايتمندي (0/430=β) و كمترين تأثير ناشي از بعد اجتماعي رضايتمندي (0/206=β) بوده است. نتيجه پژوهش حاضر مي‌تواند با بررسي نيازهاي روان‌شناختي ساكنين، راهكاري در جهت ارتقاي ارزش مناظر روستايي باشد.