تأثير زمان برداشت بذر بر شاخص‌هاي سبز شدن، خصوصيات فيزيولوژيكي، عملكرد و اجزاي عملكرد گاوزبان اروپايي (Borago officinalis L)

به‌منظور بررسي اثر مراحل مختلف رسيدگي بذر در زمان برداشت، بر شاخص‌هاي سبز شدن، خصوصيات فيزيولوژيكي و عملكردي گاوزبان اروپايي، از بذرهاي پاية مادري استفاده شد و آزمايشي به‌صورت طرح بلوك‌هاي كامل تصادفي با سه تكرار در دانشگاه محقق اردبيلي اجرا شد. تيمار آزمايشي مراحل مختلف رسيدگي بذرهاي بوته‌هاي مادري در زمان برداشت بود كه در سه زمان (23، 32 و 38 روز بعد از گلدهي) از بوته‌هاي مادري برداشت شدند. نتايج نشان داد، اثر مراحل رسيدگي در زمان برداشت بذر از بوته‌هاي مادري بر تمامي صفات اندازه‌گيري شده (شاخص‌هاي سبز شدن، رنگيزه‌هاي فتوسنتزي كلروفيل، متابوليت‌هاي ثانويه، عملكرد و اجزاي عملكرد دانه) معني‌دار بود. بذرهاي حاصل از مرحله دوم برداشت بذر (32 روز بعد از گلدهي)، به‌دليل رسيدگي مطلوب، با افزايش درصد و سرعت سبز شدن، بهبود رشد و استقرار سريع بوته‌ها، افزايش ميزان رنگيزهاي فتوسنتزي كلروفيل و تشكيل تراكم مطلوب بوته در مزرعه، نسبت به دو توده بذرهاي حاصل از مراحل اول و سوم برداشت بذر، بيشترين تأثير را در افزايش عملكرد گل، عملكرد دانه، وزن هزار دانه و ساير اجزاي عملكرد دانه داشت. بيشترين ميزان فنل و فلاونوئيد در زمان كاشت بذرهاي با زمان برداشت 38 روز بعد از گلدهي مشاهده شد كه با توده بذرهاي حاصل از مرحله اول برداشت بذر اختلاف معني‌دار نشان نداد. كاشت بذرهاي نارس با زمان برداشت 23 روز بعد از گلدهي، بيشترين ميزان آنتوسيانين را در برگ گاوزبان اروپايي نشان داد. استفاده از بذرهاي با كيفيت بالا حاصل از زمان برداشت مناسب، علاوه بر برتري گياه در تمامي مراحل رشد و نمو، باعث افزايش عملكرد و اجزاي عملكرد نيز شد.