كاربرد مدل‌هاي دمايي، رطوبتي و رطوبتي- دمايي در مدل‌سازي جوانه‌زني رقم مانكن گندم سياه (Fagopyrum esculentum Moench)

به‌منظور بررسي تأثير سطوح مختلف تنش خشكي و دما بر جوانه‌زني بذرهاي گندم سياه با استفاده از مدل‌هاي مختلف رطوبتي و دمايي، آزمايشي به‌صورت فاكتوريل در قالب طرح كاملاً تصادفي با سه تكرار اجرا شد. تيمارهاي آزمايشي شامل تنش خشكي (0، 0.2-، 0.4-، 0.6- و 0.8- مگاپاسگال) و دماهاي مختلف ( 8، 12، 16، 20، 25، 30، 35 و 40 درجه سانتي‌گراد) بود. نتايج نشان داد كه هر سه مدل توانستند كه جوانه‌زني اين گياه را به خوبي پيش‌بيني نمايد. دماي پايه اين گياه از 0.98- تا 11 درجه سانتي‌گراد، دماي بهينه از 21.7 تا 24.7 درجه سانتي‌گراد و دماي بيشينه از 30 تا 41.5 درجه سانتي‌گراد تخمين زده شد كه پتانسيل اسمزي سبب افزايش دماي پايه و كاهش دماي بهينه و بيشينه شد. افزايش دما سبب افزايش سرعت جوانه‌زني (كاهش ضريب رطوبتي (θHT) از 18 مگاپاسكال روز در دماي 8 درجه به 3 مگاپاسكال در روز در دماي 35 درجه شد) و كاهش تحمل به تنش در اثر افزايش پتانسيل پايه (افزايش پتانسيل پايه (ψ50) از 0.927- مگاپاسكال به 0.043 مگاپاسكال) شد. طبق خروجي مدل رطوبتي- دمايي نيز دماي پايه اين گياه 1.93 سانتي‌گراد بوده و در اين گياه بالاترين سرعت جوانه‌زني در 92 مگاپاسكال درجه روز قابل مشاهده است و پتانسيل پايه اين گياه در دماي پايه در حدود 1.31- مگاپاسكال مي‌باشد. به طوركلي مشخص شدكه هر سه مدل به خوبي توانستند جوانه‌زني بذرهاي گياه را پيش‌بيني نمايند ولي با توجه به اين كه مدل رطوبتي- دمايي يك مدل جامع‌تري مي‌باشد، مي‌توان اين مدل را توصيه نمود.