تأثير كمپوست زباله شهري بر روند تغييرات برخي فلزات سنگين در گياه و ارتباط آن با ويژگي‏هاي رشدي زعفران (.Crocus sativus L)

به‌ منظور بررسي اثر كمپوست زباله شهري بر ميزان تجمع عناصر سنگين (سرب، نيكل، كادميوم و كبالت) در اندام‌هاي گياهي زعفران (Crocus sativus L.) و همچنين اثر كمپوست بر صفات زراعي و عملكرد، آزمايشي در قالب طرح بلوك ‏هاي كامل تصادفي در دانشكده كشاورزي دانشگاه بيرجند در سال‌هاي زراعي 1395-1394 اجرا شد. تيمار آزمايش، شامل چهار سطح كمپوست زباله شهري (0، 5، 10 و 20 تن در هكتار) با سه تكرار بود. نتايج نشان داد كمپوست زباله شهري تأثير معني‏داري بر غلظت سرب و كادميوم خاك زعفران نسبت به شاهد داشت، امّا بر ميزان غلظت نيكل و كبالت مؤثر نبود. بيشترين غلظت سرب و كادميوم (2.85 و 1.60 ميلي‌گرم بر كيلوگرم) خاك در سطح 20 تن در هكتار كمپوست زباله شهري و كمترين ميزان اين صفات در سطح شاهد به دست آمد. كمپوست زباله شهري سبب افزايش معني‏دار غلظت سرب برگ نسبت به شاهد شد. بيشترين غلظت سرب برگ (0.68 ميلي‌گرم بر كيلوگرم) در سطح 10 تن در هكتار كمپوست زباله شهري مشاهده شد. بر اساس نتايج، سطوح مصرفي كمپوست تأثير معني‏داري بر غلظت عناصر سنگين بنه و گل نداشت. همچنين نتايج بيانگر تأثير معني‏دار كمپوست زباله شهري بر وزن بنه دختري و عملكرد گل و كلاله زعفران بود. بيشترين ميزان اين صفات در سطح 10 تن در هكتار كمپوست زباله شهري به دست آمد. به‌طور كلي كمپوست زباله شهري در اين آزمايش مانع از تجمع عناصر سنگين در گياه و از اين طريق سبب افزايش صفات زراعي و عملكرد زعفران شد.