ارزيابي واكنش‌هاي مورفولوژيك و بيوشيميايي گياه زعفران به تنش شوري

افزايش املاح مختلف در خاك يا آب آبياري گياه را با تنش شوري مواجه مي سازد. گياه با قرار گرفتن در محيط شور با منفي شدن پتانسيل اسمزي محلول خاك و انباشتگي يون هاي سمي نظير سديم و كلر صدمه مي بيند. شوري بسياري از خصوصيات رشد و فيزيولوژي گياه را تحت تأثير قرار مي دهد و مانع رشد و عملكرد مناسب آنها مي شود. بيوسنتز متابوليت هاي ثانويه در گياهان دارويي نه تنها به صورت ژنتيكي كنترل مي شود، بلكه تحت تأثير عوامل محيطي ديگر شامل شوري نيز قرار مي گيرد. به منظور بررسي اثر تنش شوري و اكوتيپ بر برخي از خصوصيات بيوشيميايي گياه زعفران، آزمايش گلداني به ‌صورت فاكتوريل برپايه طرح بلوك هاي كامل تصادفي با پنج سطح ‌شوري (شاهد، 50، 100، 150 و 250 ميلي‌مولار) و سه اكوتيپ (قائنات، تربت حيدريه و سبزوار) با سه تكرار در گلخانه تحقيقاتي پاكدشت ورامين روستاي فيلستان در سال 1397 انجام گرفت و سپس به گلخانه هاي دانشگاه علوم كشاورزي و منابع طبيعي گرگان در اواخر پاييز سال 1397 انتقال داده شد. صفات اندازه‌گيري شده بيوشيميايي (كلرفيل a، b، كل، كاروتنوئيد، فنل كل، قندكل، پرولين و كروسين) بود. تجزيه و تحليل داده ها با نرم افزار هاي SPSS (Version22)، SAS و Excel 2016 انجام گرفت و مقايسه ميانگين ها با استفاده از روش LSD انجام شد. نتايج نشان داد كه تنش شوري اثرات آشكار و معني‌داري بر صفات مورفولوژيك و بيوشيميايي زعفران داشت. در بين سطوح شوري، سطح شوري 50 ميلي مولار در اغلب صفات مورد مطالعه نسبت به بقيه سطوح شوري برتري دارد. همچين اكوتيپ قائنات در اغلب صفات مورد مطالعه نسبت به دو اكوتيپ  تربت حيدريه و سبزوار برتري نشان داد.