تبارشناسي و بررسي سير تحول معنايي واژه دخيل «صليب »

«صليب» به نظر عده‌اي از انديشمندان به عنوان يكي از واژگان دخيل (معرّب) است كه ريشه آن مورد اختلاف پژوهشگران مي باشد. اين واژه يكي از كلماتي است كه به واسطه تطورات گوناگون، معنا و كاربرد اوليه آن دستخوش تغييراتي شده است. اهميت و ضرورت اين پژوهش از آن جهت است كه اين واژه داراي خاستگاه ايراني بوده و در زبان عربي تحول معنايي داشته و فهم آن تأثير زيادي بر فهم و درك كلام الهي دارد. اين پژوهش با روش تاريخي و تحليلي و با هدف بررسي خاستگاه تاريخي و تبارشناسي واژه «صليب»، سير تحول معنايي آن در زبان عربي و كاربست تاريخي مشتقات واژه «صليب» را در بافت آيات قرآن مورد تحليل قرار مي دهد. نتايج اين پژوهش نشان مي‌دهد كه واژه معرّب «صليب» از ريشه فارسي «چليپا» است كه به عنوان نماد خورشيد‌پرستي از تمدن باستان ايرانيان گرفته شده و در اكثر تمدن‌هاي باستاني مورد استفاده بوده است. اين نماد طي تطورات ديني و فرهنگي در تمدن‌ها و قوميت‌هاي گوناگون ابتدا به «چوبه‌دار» اطلاق گرفته و پس از مصلوب شدن حضرت عيسي(ع) به عنوان نماد مقدس و انحصاري مسيحيان شناخته شده است. سپس با راه يافتن به زبان عربي به مفاهيم «سختي»، «استخوان كمر» و «به دار آويختن» نيز تطور معنايي پيدا كرده است. در قرآن كريم نيز به دو مفهوم «استخوان كمر مرد» و «به دار آويخته شدن» در مشتقات مختلفي به كار رفته است .