شناسايي و تحليل روندهاي پژوهش برنامه درسي در آموزش عالي ايران

هدف پژوهش حاضر شناسايي و تحليل روندهاي پژوهش برنامه‌درسي در آموزش عالي ايران بود. روش پژوهش، تحليل محتواي اسنادي از طريق تحليل مضمون، و ابزار پژوهش نيز چك‌ليست محقق‌ساخته تحليل مضمون بود. در اين پژوهش همه مقالات حوزه برنامه‌درسي آموزش عالي در نشريات علوم تربيتي از سال 1390 تا ابتداي سال 1400، بررسي و با نمونه‌گيري هدفمند، تعداد 1321 مقاله براي مطالعه انتخاب گرديد. روش پژوهش در بخش كيفي تحليل مضمون بود كه طي آن مضامين پايه، سازمان دهنده و فراگير استخراج شدند. به منظور تحليل مضامين استخراج شده به شكل كمي، از آماره‌هاي فراواني و درصد استفاده شد. روايي ابزار از بُعد محتوايي توسط متخصصان برنامه درسي تاييد شد. پايايي ابزار نيز با روش ضريب پايايي هولستي (Holsti’s reliability index) برآورد گرديد. نتايج نشان داد كه مضامين ياددهي - يادگيري، محتواهاي موضوعي و حوزه هاي محتوايي برنامه درسي، روش هاي تدريس و آموزش الكترونيك، بيشترين نمود را در روند‌هاي پژوهش در برنامه‌درسي آموزش عالي داشتند. از ميان عناصر برنامه ‌درسي، عنصر اجراي برنامه ‌درسي مورد توجه بيشتري بود. روش پژوهش كيفي، روش غالب مورد استفاده در پژوهش‌ها بود، دانشجويان عمده‌ترين مشاركت‌كنندگان در پژوهش‌هاي مورد بررسي بودند و قلمرو مكاني بيشتر پژوهش‌ها، منطقه‌اي بود. به طور كلي اين نتيجه حاصل شد كه روند پژوهش‌ها در حوزه آموزش عالي از بُعد مولفه‌هاي مورد بررسي در اين پژوهش از توازن مناسبي برخوردار نيستند.  بر اين اساس، پيشنهاد مي شود كه نشريات با مشخص‌كردن خلأ ها و نيازها، در فراخوان‌هاي خود به جذب مقالات تخصصي و ويژه در راستاي نيازهاي موضوعي پيشنهاد شده در اين پژوهش اقدام نمايند.