بررسي اثر نامتقارن سرمايه‌گذاري مستقيم خارجي و مخارج بهداشتي دولت بر سلامت جمعيت در ايران

توسعه سرمايه انساني به منزله يك كاتاليزور حياتي براي رشد و توسعه اقتصادي در ادبيات اقتصاد كلان محسوب مي‌شود. به ويژه آن‌كه بنا به مدل رشد درون‌زاي نئوكلاسيكي، رشد سرمايه انساني در بلندمدت اثر مثبتي بر توليد هر كارگر دارد. شواهد روزافزوني نشان داده‌اند كه سلامت جزء لاينفك سرمايه انساني است كه بهره‌وري كارگران را افزايش مي‌دهد و رشد اقتصادي را تحريك مي‌كند. هر گونه مخارج عمومي براي سلامت مي‌تواند به عنوان نوعي سرمايه‌گذاري در وضعيت سلامت كلي يك كشور در نظر گرفته شود. در واقع، تأمين بهداشت و سلامت در ميان افراد و گروه‌هاي مختلف جامعه موجب افزايش امنيت و رشد اقتصادي مي‌شود. سطوح بالاي سرمايه انساني در نيروي كار با وجود مساوي بودن ساير موارد، يك كشور را براي سرمايه‌گذاران خارجي جذاب‌تر مي‌كند. سرمايه‌گذاري مستقيم با افزايش رفاه نيروي كار مي‌تواند موجب بهبود وضعيت سلامت جامعه شود. هدف مقاله حاضر بررسي اثر سرمايه‌گذاري مستقيم خارجي و مخارج بهداشتي دولت بر سلامت جمعيت در ايران است. از اين رو، با ارائه يك مدل تجربي، اثرات نامتقارن سرمايه‌گذاري مستقيم خارجي و مخارج بهداشتي دولت بر سلامت جمعيت در ايران با استفاده از الگوي خودتوضيحي با وقفه‌هاي توزيعي غيرخطي (NARDL) در بازه زماني 1353-1400 بررسي گرديد. نتايج حاصل از برآورد ضرايب بلندمدت تغييرات مثبت و منفي سرمايه‌گذاري مستقيم خارجي و مخارج بهداشتي دولت بر سلامت جمعيت نشان مي‌دهد كه هر دو ضريب بلندمدت نامتقارن، مثبت و معني‌دار هستند. درعين‌حال، رابطه مثبت و معني‌داري بين باز بودن تجارت و سلامت جمعيت در بلندمدت وجود دارد. همچنين، نتايح حاكي از آن است كه در كوتاه‌مدت رابطه معني‌داري  بين متغيرهاي موردنظر و سلامت جمعيت وجود ندارد.