الگوي جرم‌يابي جرائم سازمان‌يافته در پليس ايران

زمينه و هدف: سلسله‌اي از جرائم با روش‌ها و اشكال جديد، پيچيدگي در شيوۀ ارتكاب و با ويژگي‌هاي خاص در سطوح ملي و فراملي، موسوم به «جرائم سازمان‌يافته»، در حال گسترش است كه موجب ناامني در جوامع اعم از ملي و بين‌المللي شده است. پليس بر اساس وظيفۀ قانوني خود، متولي اصلي كشف و مبارزه با جرائم سازمان‌يافته است. اين پژوهش با هدف ارائۀ الگوي جرم‌يابي جرائم سازمان‌يافته در پليس ايران انجام شده است.روش: پژوهش حاضر ازنظر هدف، كاربردي و به لحاظ ماهيت از نوع آميخته است. در بخش كيفي، حجم نمونه را 15 نفر از بين خبرگان مطلع تشكيل داد كه بر اساس اصل اشباع نظري از روش نمونه‌گيري هدفمند انتخاب شدند. داده‌هاي گردآوري‌شده از تكنيك مصاحبۀ نيمه‌ساختاريافته، به روش تحليل محتواي كيفي با نرم‌افزار «مكس كيودا» مورد تحليل و بررسي قرار گرفت. بخش كمّي به شيوۀ پيمايشي است؛ جامعۀ آماري اين بخش شامل كارشناسان پليس‌هاي تخصصي به تعداد 251 نفر بود كه حجم نمونه براساس جدول مورگان و روش نمونه‌گيري طبقه‌اي تصادفي، به تعداد 148 نفر انتخاب شد. داده‌هاي بخش كمّي با ابزار پرسش‌نامه جمع‌آوري شد و از طريق نرم‌افزار ليزرل مورد تجزيه‌وتحليل قرار گرفتند.يافته‌ها: الگوي جرم‌يابي جرائم سازمان‌يافته شامل شش بُعد (ساختاري، اهداف، منابع انساني، فناوري، هماهنگي و تعاملات و محيط)، 18 مؤلفه و 104 شاخص است. همچنين الگوي شناسايي‌شده در بخش كيفي، بر اساس يافته‌هاي بخش كمّي تأييد شد.نتيجه گيري: نتايج پژوهش بيانگر آن است كه الگوي جرم‌يابي جرائم سازمان‌يافته در پليس ايران مي‌تواند در جرم‌يابي جرائم سازمان‌يافته و كشف جرم توسط پليس به‌كارگيري شود و با توجه به مقايسۀ وضع موجود و مطلوب و مشخص‌شدن شكاف بين اين دو وضعيت، مسئولين و سياست‌گذاران فرماندهي انتظامي كل كشور مي‌بايست تدابير لازم را براي اجرايي‌شدن الگو به ‌كارگيرند.