• شماره ركورد
    1351445
  • عنوان مقاله

    ارزيابي و پهنه‌بندي خطر سيلاب با استفاده از تكنيك چند معياره‌ ارزيابي نسبت جمعي و هيدروگراف واحد (مطالعه‌ي موردي:حوضه بالادست ايستگاه هيدرومتري پل سلطان مشكين‌شهر)

  • پديد آورندگان

    عابديني ، موسي دانشگاه محقق اردبيلي - گروه جغرافياي طبيعي , فعال نذيري ، مهدي دانشگاه محقق اردبيلي - گروه جغرافياي طبيعي , پيروزي ، الناز دانشگاه محقق اردبيلي - گروه جغرافياي طبيعي

  • از صفحه
    115
  • تا صفحه
    138
  • كليدواژه
    پهنه‌بندي , خطر سيلاب , تحليل چند معياره , مشكين‌شهر
  • چكيده فارسي
    يكي از بزرگ‌ترين و رايج‌ترين اشكال مخاطرات طبيعي سيلاب مي‌باشد و شناخت نواحي مستعد وقوع سيلاب، از اقدامات اساسي در مديريت منابع طبيعي و برنامه‌ريزي توسعه‌اي محسوب مي‌گردد. بنابراين هدف تحقيق حاضر، پهنه‌بندي حوضه بالادست ايستگاه هيدرومتري پل سلطان مشكين‌شهر، از لحاظ پتانسيل وقوع سيلاب مي‌باشد. براي رسيدن به اين هدف با بررسي‌هاي ميداني و مرور منابع، ابتدا 11 عامل موثر وقوع سيلاب منطقه شامل شيب، طبقات ارتفاعي، ليتولوژي، فاصله از گسل، بارش، كاربري‌اراضي، فاصله از رودخانه، سرعت جريان، زمان جريان و خاك، شناسايي و در محيط GIS، استخراج شدند. استانداردسازي نقشه‌ها با استفاده از روش فازي انجام و سپس به منظور وزن‌دهي معيارهاي مطرح، از روش كرتيك استفاده گرديد و تحليل و مدل سازي نهايي با استفاده از مدل آراس، انجام شد. نتايج مطالعه نشان داد، عوامل شيب، ليتولوژي، كاربري و ارتفاع به ترتيب با مقادير وزني؛ 0.164، 0.156، 0.118 و 0.116 بيشترين تأثير را بر ايجاد سيل در منطقه مطالعاتي دارند. همچنين، با توجه به نتايج به دست آمده به ترتيب 20.46 و 32.02 كيلومتر‌مربع از مساحت محدوده، در طبقه بسيار پرخطر و پرخطر قرار دارندكه نشانگر پتانسيل بالاي اين حوضه براي وقوع سيلاب مي باشد. ضمنا نتايج نشان داد، زمان لازم براي جريان آب به خروجي از 0 ثانيه (باراني كه بر خود خروجي مي بارد) تا 68000 ثانيه (در طول 17 ساعت)، متغير است. در اين صورت مناطق صاف و هموار در نزديكي حوضه با بيشترين زمان و كمترين سرعت و همينطور در مراتع در سمت شمال شرقي با كمترين زمان و بيشترين سرعت به نقطه خروجي ابخيز مي‌رسد. لذا پهنه‌بندي خطر سيلاب، مي‌تواند در انجام اقدامات حفاظتي، آبخيزداري و مديريتي اين حوضه كمك موثري را داشته باشد.
  • عنوان نشريه
    مخاطرات محيط طبيعي
  • عنوان نشريه
    مخاطرات محيط طبيعي