تغييرات زماني-مكاني آتش سوزي نواحي رويشي ايران مبتني بر برونداد سنجنده MODIS

افزايش فعاليت آتش‌سوزي‌ در بسياري از عرصه‌هاي رويشي ايران در دهه‌هاي اخير نگراني‌ها را در مورد پيامدهاي كوتاه‌مدت و بلندمدت ناشي از آن افزايش داده است. آتش‌سوزي‌ جنگل‌ها و مراتع بر كميت، كيفيت و سلامت اكوسيستم‌هاي طبيعي تاثير خواهد داشت. گام اول در مهار و پيش‌گيري از آتش‌سوزي جنگل‌ها پايش دقيق آن است. لذا اين پژوهش با هدف برآورد مساحت گستره‌هاي آتش‌سوزي و شناسايي تغييرات زماني مكاني اين رخدادها در نواحي رويشي ايران انجام شده است. براي دستيابي به اين هدف از داده‌هاي سنجنده MODIS ماهواره TERRA شامل محصولات آتش‌سوزي فعال (MOD14A1) و مناطق سوخته شده (MCD64A1) در يك دوره 20 ساله (2020- 2001) استفاده شده است. نتايج نشان داد كه بيشينه گستره آتش‌سوزي در نواحي رويشي ايران مربوط به ماه ژوئيه مي‌باشد كه حدود 4100 هكتار از اراضي ايران را در بر مي‌گيرد. در اين ماه بخش وسيعي از جنگل‌هاي كشور بخصوص در قسمت‌هاي شمال غربي در ناحيه رويشي ارسباران داراي رخداد آتش‌سوزي مي‌باشد. در مقابل، كمينه مقدار گستره‌هاي آتش‌سوزي در نواحي رويشي ايران مربوط به ماه آوريل مي‌باشد كه به صورت دو پهنه محدود در شمال غرب و غرب كشور مشاهده شد. به جهت زماني بيشينه رخدادهاي آتش سوزي جنگل در ماه‌هاي گرم و خشك سال شامل ژوئن، ژوئيه، اوت و سپتامبر در نوار غربي كشور در رويشگاه زاگرس رخ داده است. همبستگي خطي بين مناطق سوخته شده و مناطق داراي آتش سوزي فعال در ايران نشان داد كه يك ارتباط معني‌دار بين اين دو محصول ماهواره‌اي وجود دارد. اين ارتباط نشان مي‌دهد مناطق سوخته شده در نواحي رويشي ايران جز كانون‌هاي فعال آتش سوزي جنگل هستند.