ارزيابي اثر تنك‌‌كردن جنگل‌‌شناسي در توده‌‌هاي دست‌‌‌‌كاشت بر رفتار آتش‌‌سوزي-هاي سطحي و تاجي (مطالعه موردي: سري‌‌هاي ملكرود جنگل سياهكل)

در شرايط تغييرات اقليمي، بيابان‌‌زايي و تخريب زمين، يك مسئله مديريتي حياتي در جنگل‌‌هاي شمال ايران اين است كه چگونه مي توان تاب‌‌آوري جنگل‌‌ها را در برابر آتش‌‌سوزي‌‌ها افزايش داد. طي دهه‌‌هاي گذشته، مديران جنگل‌‌ از تيمارهاي جنگل‌‌شناسي به‌‌منظور بازسازي ساختار، تركيب و تنوع توده‌‌هاي جنگلي هيركاني استفاده كرده‌‌اند، اما شواهد علمي مبني بر اثر اين تيمارها بر كاهش خطر آتش در اين منطقه وجود ندارد. در اين مطالعه بر اساس رويكرد مدل‌‌سازي رفتار آتش با استفاده از فلم‌‌مپ ام‌‌تي‌‌تي، روابط مكاني بين تيمار جنگل‌شناسي كاهش ماده‌‌سوختني ( تنك‌‌كردن) و احتمال سوختن سطحي و تاجي در سري‌‌هاي 6 و 7 ملكرود جنگل سياهكل ارزيابي شد. در ابتدا مشخصات ماده‌‌سوختني بعد از توسعه تيمارهاي جنگل‌‌شناسي در دوره زماني 1385 الي 1395 در منطقه مطالعه براي ارزيابي تنك‌‌كردن سبك و تنك‌‌كردن سنگين به‌‌عنوان ابزارهاي بازسازي براي شرايط ماده‌‌سوختني مشابه تجزيه و تحليل شد. علاوه بر اين، تجزيه و تحليل واريانس براي تعيين اثر تيمار جنگل‌‌شناسي تنك‌‌كردن بر احتمال‌‌هاي سوختن سطحي و تاجي انجام شد. نتايج مدل‌‌سازي در سطح سيماي‌‌سرزمين نقش مهم تنك‌‌كردن را در كاهش احتمال سوختن تاجي ( تقريبا 11 درصد) در منطقه مورد مطالعه تاييد مي‌‌كند، با اين وجود، اثر تنك‌‌كردن روي احتمال سوختن سطحي از نظر آماري معني‌‌دار نبود ( 0/05 P). در مقايسه دو نوع تنك‌‌كردن از نظر شدت، تنك‌‌ سنگين اثر بيشتري روي تغيير احتمال سوختن سطحي و تاجي ( به‌‌ترتيب 10 درصد افزايش و 39 درصد كاهش در توده جنگل‌‌كاري سوزني‌‌برگ) نسبت به تنك‌‌ سبك داشته است. به‌‌ رويكرد مدل‌سازي در اين مطالعه بينش‌هاي جديدي را براي بهبود تهيه‌‌ نقشه مكاني احتمال سوختن جنگل، شامل وارد كردن متغيرهاي حساس به عمليات تنك‌‌كردن به مدل‌‌ها و ارائه اطلاعات مفيد براي جلوگيري از رفتار شديد آتش‌سوزي جنگل از طريق تيمارهاي موثر جنگل‌‌شناسي ارائه مي‌دهد.