بررسي تفسيري فتح و غفران ذنب در آيات 1 و 2 سوره فتح با رويكرد سياسي

مفسران فريقين در تفسير آغازين آيه سوره فتح با چهار ابهام اساسي مراد از: فتح، ذنب، غفران ذنب و كيفيت ارتباط فتح در صدر آيه با غفران ذنب مواجه شد‌ه‌اند. آنان به‌رغم كوشش تفسيري فراوان، در بيشتر موارد نتوانسته‌اند ارتباط معنادار و معقولي را بين «فتح» در صدر آيه و «غفران ذنب» در ادامه آن، برقرار نمايند. در اين مقاله تلاش شده تا به روش تحليلي و استنباطي، ارتباط و پيوند ميان اين دو تبيين شود. ازاين‌رو مسئله اصلي اين مقاله بررسي چگونگي ارتباط تفسيري «فتح» با «غفران ذنب» در اين آيه شريفه است. نتيجه اين تلاش آن است كه غفران ذنب، علت و فتح، معلول آن است و همچنين با بررسي مفاد پيمان‌‌نامه حديبيه روشن مي‌شود كه دستاوردهاي سياسي بسيار بزرگي با اين صلح به‌دست آمده كه شايسته نامبرداري به فتح الفتوح سياسي است. بر اين پايه تنها در صورتي غفران ذنب با اين فتح سياسي معناي معقولي پيدا مي‌كند كه ذنب و غفران آن نيز در حوزه سياست معنا گردد و ارتباط علت و معلولي آن حفظ شود؛ نه آنكه ذنب و غفران به‌معناي عرفي آن كه ارتباط معنايي خود را از دست داده و چهره تابناك رسول الله را نيز مخدوش جلوه مي‌دهد باشد.