بررسي تفسيري «المُحصَناتُ مِنَ النِّساء» با تأكيد بر سبب نزول

آيه «وَالْمُحْصَنَاتُ مِنَ النِّسَاءِ إِلَّا مَا مَلَكَتْ أَيْمَانُكُمْ» ازجمله آياتي است كه به واسطه نقل سبب نزول خاصي، محل انديشه‌ورزي مفسران و تفقه فقيهان شده است. مفسران با استناد به گزارشي از ابوسعيد خدري، محتواي آيه را با غزوه أوطاس = حنين پيوند مي‌زنند مبني بر اينكه آيه جهت تعيين تكليف «سباياي اوطاس / زنان شوهردار اسير شده در غزوه اوطاس» در سال هشتم هجري نازل شده و با استثنائي كه زده، ازدواج با زنان شوهرداري كه در جنگ اسير شوند را از شمول حرمت مطرح در آغاز آيه خارج نموده است. پژوهش پيش‌رو با در پيش گرفتن روش تحليلي به همراه رويكرد انتقادي و استفاده از منابع كتابخانه‌اي به اين نتيجه رسيده است كه فهم رايج از اين آيه شريفه كه متأثر از سبب نزول مي‌باشد، با روح معارف قرآن كريم از يك‌سو و با سياق آيات از ديگر سو ناسازگار است. سبب نزول ادعايي نيز فاقد قرائن صحت بوده و نمي‌توان انديشه تفسيري را بر آن بنا نهاد. ازاين‌رو بازانديشي در سبب نزول آيه و فهم رايج از آن امري ضروري محسوب مي‌شود، به‌ويژه هنگامي كه گروه‌هاي بنيادگرا و دگم‌انديشي چون: داعش، سلفيه و ... با استناد به چنين فهمي، چهره‌اي مشوه از اسلام به جهانيان ارائه مي‌دهند.