ارائه الگوي ذكر درماني مبتني برآيات قرآن كريم و روايات به منظور ترويج فرهنگ عبادت و پيشگيري از اضطراب

محوري‌ترين عامل آرامش روان، ذكر خداوند بلندمرتبه است. خداوند در سورۀ احزاب مي‌فرمايد: «يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا اذْكرُوا اللّهَ ذِكراً كثِيراً وَ سَبِّحُوهُ بُكرَةً وَ أَصِيلاً» (احزاب:41ـ42). پيام اين دو آيه آن است كه عبادت و نيايش سبب آرامش روحي و اطمينان و سلامت روانى است و آدمي را از اضطراب و دلهره مصون نگه مي‌دارد. در آيۀ ديگري آمده است: «أَلا بِذِكرِ اللّهِ تَطْمَئِنُّ الْقُلُوبُ» (رعد:28)؛ اين آيه نيز در سه جبهۀ طبيعت و اجتماع و نفس به انسان نيرو مى دهد. پژوهش حاضر با هدف بررسي اذكار پركاربرد، مراحل و مراتب ذكر و تأثير ذكر بر فرهنگ عبادت انجام گرفته است. مطالعۀ حاضر از نوع كيفي است و به روش هفت‌مرحله‌اي سنتزپژوهي ساندلوسكي و با استفاده از روش‌هاي كدگذاري باز و محوري انجام شده است. واحد تحليل، قرآن و كتب معتبر مذهبيِ مشتمل بر اذكار است. نويسنده براي فراهم آوردن اطلاعات موردنياز، از كاربرگي كه خود طراحي كرده استفاده نموده و براي اطمينان از نحوۀ كدگذاري‌ها از دو نفر ارزياب جهت كدگذاري مجدد بهره برده است. نتايج حاصل از بررسي و تحليل مطالعات، شناسايي كد مفاهيم مرتبط با الگوي ذكردرماني را به همراه داشته است. بيشترين اذكار، صلوات، استغفار، لا اله الا الله و آية الكرسي است. مرحلۀ قلبي ذكر، مستلزم فراهم‌سازي مراحل و مراتب آن و استفاده از اذكار پركاربرد و تأثيرگذار است. مراتب ذكر، علاوه بر كاهش اضطراب، سبب ارتقاي فرهنگ عبادت و ارتباط معنوي مي‌شود؛ بدين‌جهت الگوي ذكردرماني از اهميت ويژه‌اي برخوردار است.