اثر ساختار مالكيت بر عملكرد و بازده سهام شركت‌ها در بازار سهام ايران

ساختار مالكيت هرمي و شبكه اي كه حق كنترل بالاتر از ميزان مالكيت سهام شركت ها (سهم از جريان نقد) را براي سهامداران عمده فراهم مي كند از ساختارهاي رايج در بازار سهام ايران است. با در نظر گرفتن شبكه هاي سهامداري چندلايه و با توجه به تحولاتي كه در دو دهه گذشته در ساختار مالكيت بنگاه هاي بزرگ ايراني رخ داده است، هدف از اين پژوهش، بررسي رابطه ساختار مالكيت با عملكرد و بازده سهام شركت ها است. بدين منظور ساختار مالكيت از چهار جنبه درصد مالكيت بزرگترين سهامدار، شكاف بين حق كنترل و حق جريان نقدي بزرگترين سهامدار، تفاوت حق جريان نقدي ميان سهامداران عمده، و نوع مالكيت بررسي شد و ارتباط آن با عملكرد و بازده سهام 261 شركت پذيرفته شده در بازار سهام ايران طي دوره زماني 1394 تا 1398 مورد ارزيابي قرار گرفت. با آستانه مالكيت 15% در ميان متغيرهاي ساختار مالكيت تنها بين حق جريان نقدي بزرگترين سهامدار و عملكرد بنگاه رابطه مثبت و معنيداري وجود دارد، اما در ساختار مالكيت بنگاه هايي كه يك مالك دارند و حق كنترلي آنها زير 50 % است، اين ارتباط برقرار نيست. در ارتباط با نوع مالكيت نيز مالكيت شركت هاي بيمه رابطه مثبت با عملكرد و بازده سهام، و مالكيت شبه دولتي رابطه منفي با عملكرد شركت دارد.