كشف ترجيحات اخلاقي در رسانه اجتماعي توئيتر (مطالعه كيفي انتخابات 1396)

امروزه رسانه‌هاي اجتماعي نقش مهمي در فهم سياست و فرهنگ جوامع دارند. بازنمايي خلقيات ايراني در گفتمان رسانه‌اي و سبك‌هاي ارتباطي توئيتر از مهم‌ترين بسترها براي مطالعات فرهنگي است. يكي از راه‌هاي فهم نظم پنهان تغييرات جامعه، از طريق شناخت لايه‌هاي برسازنده كنش افراد است. جايي كه الگوهاي ذاتي و موقعيتي براي پذيرش قواعد اخلاقي، سبب تكوين رفتارهاي اجتماعي مي‌شود. ترجيحات اخلاقي،‌ كيفتي در فرهنگ جوامع بوده و پيش از متغيرهاي زمينه‌اي ديگر همچون ويژگي‌هاي روان‌شناختي يا گرايش‌هاي سياسي بر درك و پيش‌بيني رفتار اثرگذار است. كشف الگوي منظم اين ترجيحات، نزاع‌هاي اساسي روشي را به‌راه انداخته و بهترين‌ حالت در وضعي پديدارشناسانه و بدون دخالت محقق رخ مي‌نمايد. داده‌هاي شبكه‌هاي اجتماعي، چنين امكاني را بيش از پيش ميسر ساخته‌اند. هدف مقاله حاضر كشف الگوي ترجيحات اخلاقي كنشگران در موقعيت تصميم‌گيري سياسي است كه آن را بر بستر كلان‌داده‌هاي توئيتر در بازه زماني انتخابات 1396 رياست‌ جمهوري ايران مي‌جويد. روش اجرا تحليل محتواي كيفي و ساختن مدلي پايين‌به‌بالا از ارزش‌هاي اخلاقي است. نتايج حاكي از شناسايي ترجيحات گروه، مسئوليت، شناخت،‌ توجه، اعتماد، ارزش، قدرت و اينرسي به‌عنوان مهم‌ترين بنيادهاي اخلاقي است كه هر يك دو قطب مثبت و منفي دارند. زمينه‌هاي فرهنگي جامعه‌پذيري اخلاقي بين‌گروهي مبتني بر پذيرش مسئوليت‌هاي متقابل مي‌تواند پيرنگ بنيادهاي اخلاقي ايرانيان و تبيين‌كننده الگوي نظم كنشگري ايشان در تصميمات سياسي باشد.