ارزيابي تأثيرات و پيامدهاي اجتماعي راه‌اندازي سايت معدني و كارخانه فرآوري در حوزه شهرستان تفتان

هدف: هدف پژوهش حاضر، ارزيابي تأثيرات و پيامدهاي اجتماعي يك اقدام توسعه‌ اي، در جنوب شرقي ايراني است. اين اقدام، ناظر به احداث يك معدن پلي ‌متال در تفتان جنوبي است.روش و داده: به لحاظ روش‌ شناختي اين پژوهش را بايد يك مطالعه تحليلي- تبييني و مبتني بر نوعي رويكرد كيفي دانست. لذا از روش مطالعه ميداني و تكنيك ‌هايي همچون مشاهده، مصاحبه و تحليل ذي‌ نفعان براي گردآوري داده‌ ها، و تكنيك تحليل مضمون براي تحليل آن ‌ها استفاده شده است.يافته‌ها: به‌زعم اكثر ذي ‌نفعان درگير، مواردي همچون هم‌ سويي اقدام با طرح‌ هاي توسعه پايدار منطقه‌ اي؛ تعديل بيكاري و ايجاد زمينه‌هاي اشتغال با ثبات؛ تحقق امنيت پايدار؛ مهاجرت معكوس؛ و البته انتفاع ديگر بخش‌ هاي عمومي و خدمات‌ رسان در منطقه، از جمله پيامدهاي مثبت اين طرح قلمداد مي‌ شود. در برابر، مواردي نظير تغيير الگوهاي سنتي معيشت؛ آسيب ديدن باغ‌ ها يا مزارع و مساكن در حريم معدن؛ تهديد سلامتي بوميان محلي؛ از بين رفتن منظره طبيعي روستاها و تهديدات زيست‌ محيطي؛ و به ويژه تشديد تنش‌ هاي محلي و بين ‌گروهي، از جمله پيامدهايي است كه خاصه بوميان محلي و نمايندگان آن ‌ها احتمال مي‌ دهند در پي اين اقدام، روي دهد. در اين بين، بايد تأكيد داشت كه ناشناختگي و ابهام جامعه محلي نسبت به اين پروژه، از زمينه‌ هاي اصلي تشديد نگراني ‌ها در سطح جامعه مذكور است.نتيجه‌گيري: احداث معدن، بيم‌ و اميدهايي را موجب مي‌شود. جهت مديريت اين بيم و اميدها، توجه به چهارچوب‌ها يا نظامِ ذهني و معنايي بوميان ضروري است.نوآوري، كاربرد نتايج: مطالعه حاضر از معدود مطالعاتي است كه در حوزۀ ارزيابي تاثيرات اجتماعي احداث معدن به زبان فارسي انجام شده است و اميد مي‌رود كه سرآغازي براي پژوهش‌هاي بيش‌تر در اين حوزه باشد.