تحليلي بر كمبودها و توزيع فضايي بوستان‌هاي شهري مشهد

هدف:  اين پژوهش با هدف بهبود وضعيت پارك‌ها و فضاي سبز شهر مشهد سعي دارد كمبودهاي فضاي سبز را تحليل نموده و معيارهاي تأثيرگذار در مكان‌يابي پارك‌ها را مشخص نمايد.روش و داده: نوع تحقيق توصيفي - تحليلي و روش مطالعه مدل DPSIR است. روش جمع‌‏آوري اطلاعات اسنادي و ميداني بوده و پس از ارزيابي وضعيت فعلي و شناخت كمبودها با استفاده از مدل DPSIR، نيروهاي محركه، فشارها، وضعيت، اثر و پاسخ مشخص شده و ده معيار جهت مكان‌‏يابي بهينه استخراج ‏گرديد. براي تجزيه و تحليل داده‌‏ها از SDSS و GIS استفاده شده است.يافته‌ها: يافته‌‏ها نشان مي‌‏دهد تنها 22 درصد ساكنان در هم‌جواري مناسب با پارك‌ها هستند. علاوه بر اين همه پارك‌هاي موجود، هم‌جوار با كاربري‏‌هاي سازگار (آموزشي و فرهنگي) نيستند و تنها 36 درصد آن‌ها در هم‌جواري مناسب قرار گرفته‌اند. از نظر ديدگاه جديد، فضاي سبز علاوه بر مكاني براي بازده اكولوژيكي، مكاني براي بازده اجتماعي نيز هست، لذا سرانه واقعي آن برابر 4.17 مترمربع بوده كه بسيار متفاوت با سرانه ذكر شده از سوي شهرداري (14.16 مترمربع) است.نتيجه‌گيري: نتايج نشان مي‌‏دهد كه نيروهاي محركه شامل تراكم جمعيت، توسعه برنامه‌ريزي‌نشده شهر، تغيير كاربري و ضعف قوانين شهرسازي بوده و فشارهاي وارد بر محيط‌زيست شهري شامل افزايش تراكم ساختماني، تغيير الگوي زندگي، مناطق حاشيه‌نشين و فرسوده و وجود بيش از 25 ميليون زائر سالانه است. از آثار اين كمبود نيز مي‌توان به تخريب كيفيت اكولوژيك، كاهش زيباشناختي محلات و افزايش آلودگي هوا، كاهش حس تعاملات اجتماعي و كاهش نشاط اجتماعي اشاره كرد.نوآوري، كاربرد نتايج: جنبه نوآورانه اين مقاله تلفيق مدل DPSIR  و اصول الگوي تخصيص كمينه فاصله است. بنابراين اين تحقيق پا را يك قدم فراتر نهاده و پس از ارزيابي وضعيت محيط‌زيست شهر مشهد از طريق مدل DPSIR و ارائه پاسخ‌ها، آن‌ها را به صورت راه‌حل‌هايي براي حل مشكلات در قالب نقشه‌هاي GIS از پارك‌هاي پيشنهادي در مناطق مختلف ارائه مي‌دهد.