تحليل جامعه‌ شناختي تصادفات ساختگي و كلاهبرداري از نوع سقط جنين از شركت‌هاي بيمه

اين مقاله با هدف واكاوي شگردها و عوامل اثرگذار بر كلاهبرداري زنان از شركت‌هاي بيمه، تحليلي جامعه‌ شناختي از وقوع چنين رخدادي را ارائه كرده است. روش تحقيق كيفي و از نوع تحليل مضمون است. روش گرداوري اطلاعات ميداني و ابزار آن بر اساس اسناد و پرونده‌ها، مصاحبه با تعدادي از زنان كلاهبردار و همدست با باندها، كارشناسان و مأموران راهنمايي و رانندگي است. جامعه آماري تعداد 138 پرونده از اسناد مرتبط با موضوع است كه 15 پرونده به روش تصادفي ساده انتخاب شد. همچنين تعداد 58 نفر از زنان كلاهبردار، افراد همدست با باندها و كارشناسان و مأموران راهنمايي و رانندگي است كه به روش هدفمند تا اشباع داده انتخاب و با تمامي جمعيت يادشده مشاركت‌كننده مصاحبه عميق نيمه‌ساختار‌يافته انجام گرفت. روايي و پايايي بر اساس نظرات مارشال و راس‌من (1377) به دست آمده است. به سبب كيفي بودن كار روش تجزيه و تحليل به‌طور همزمان با جمع‌آوري اطلاعات، كدگذاري باز و محوري و فشرده‌سازي با طراحي مضامين پايه و ميانجي و سپس مضامين اصلي و تم‌ها با استفاده از نرم‌افزار مكس‌كيودا انجام شده است. نتايج يافته‌ها نشان داد كه عوامل فردي، خانوادگي، اجتماعي، اقتصادي، سياسي و فرهنگي از عوامل اثرگذار‌ و ‌انگيزشي براي مجرمان است؛ اما مهم‌ترين عامل را مي‌توان عامل اقتصادي و فقر برشمرد. همچنين كلاهبرداران با آشنايي و سوءاستفاده از ضعف‌ها و خلأهاي قانوني و گاه استفاده از افراد غير ايراني (افغان‌ها)، خانواده‌هاي بي‌بضاعت، به جعل و تهيه شناسنامه با هويت جعلي پرداخته و از طريق افراد مسئول و نفوذ در دستگاه‌هاي دولتي و شركت‌هاي بيمه اقدام به اخذ مبالغ هنگفت ديه از شركت‌هاي بيمه مي‌كنند.