تفكر نقدي از منظر قرآن

تفكر نقدي يا روش نقد انديشه‌، داوري درباره آرا و افكار با بهره‌گيري از علوم عقلي است كه براي آن چهار مرحلة روشن كردن معناي واژه‌ها، كشف مباني، ارزيابي دليل پس از مطالبه آن و كشف مغالطات موجود در دليل را برشمرده‎‌اند. در اين مراحل بر شناسايي صفات و انگيزه‌هاي اهل باطل كه نقش مهمي در گرايش آن‌ها به مغالطات و در كشف مغالطات آنان دارد و نيز بر اسباب و عوامل گرايش آنان به مغالطات، تأكيد چنداني نمي‌شود؛ درحالي‌كه قرآن كريم در رويارويي با انديشه باطل و نقد آن بر اين امور تأكيد فراوان دارد و اين نشان مي‌دهد كه از منظر قرآن براي نقد انديشه و كشف مغالطات آن، افزون‌بر توجه به وجوه عقلي و نظري، لازم است وجوه عملي، اخلاقي و انگيزشي نيز مورد توجه قرار گيرد. هدف قرآن از توجه دادن به اين وجوه، آشكارسازي شخصيت و افكار و اهداف پوشيده اهل باطل زير ظواهر زيبا و فريبنده و گوشزد نمودن اسباب گرايش انسان به مغالطات در برابر حق است تا از اين طريق، درنهايت نادرستي انديشه باطل آشكار و از تأثيرگذاري آن بر ديگران پيشگيري شود. در اين پژوهش كه به‌صورت توصيفي- تحليلي ارائه مي‌شود، اين روش‌ قرآن در مواجهه با انديشه باطل و نقد آن بررسي مي‌شود تا بدين‌سبب روش تفكر نقدي كامل‌ تر گردد.