بررسي برهم كنش ويروس پژمردگي لكه‌اي گوجه‌فرنگي (Tomato spotted wilt virus) و آهن روي برخي خصوصيات فيزيولوژيكي گوجه‌فرنگي در شرايط گلخانه

ويروس پژمردگي لكه اي گوجه فرنگي (Tomato spotted wilt virus) متعلق به جنس توسپوويروس  (Tospovirus)و خانواده بنياويريده (Bunyaviridae) مي باشد. اين ويروس خسارت زيادي به كشت هاي گوجه فرنگي و انواع گياهان در گلخانه هاي كشور وارد نموده است. همواره به جهت افزايش مقاومت گياهان و كنترل آلودگي هاي ويروسي از تغذيه كودي گياهان استفاده مي شود. يكي از عناصر مورد نياز گياه عنصر آهن مي باشد كه در روند تحمل گياه به انواع تنش ها اثر زيادي دارد. بنابراين، به منظور بررسي اثرات متقابل ويروس پژمردگي لكه اي گوجه فرنگي و عنصر آهن بر برخي خصوصيات بيوشيميايي دو رقم گوجه فرنگي ، تحقيقي در قالب طرح كاملاً تصادفي با سه تكرار و چهار تيمار در دانشكده كشاورزي دانشگاه بيرجند اجرا شد. فاكتورهاي آزمايش شامل رقم با دو سطح (رقم ’موبيل‘ و رقم ’ريوگراند‘) و محلول پاشي آهن در حضور آلودگي ويروسي با سه غلظت (صفر، 1.5 و 3 ميلي ليتر كود آهن مايع در يك ليتر آب) اعمال شد. صفات بيوشيميايي مورد بررسي در اين آزمايش شامل قندكل، فنل، فلاونوئيد، آنتي‌اكسيدان و  كلروفيل (a،  bو كلروفيل كل) بودند. نتايج اين تحقيق نشان داد كاربرد برگي كود آهن در غلظت 1.5ميلي ليتر منجر به افزايش محتوي قند كل در گياهان آلوده شد. همچنين نتايج مقايسه ميانگين ها حاكي از آن است كه بيشترين ميزان آنزيم هاي آنتي اكسيدان در گياهان آلوده به ويروس با 73.34 درصد مشاهده شد. در بين ارقام از نظر ميزان فنل و فلاونوئيد تفاوت معني داري در سطح احتمال يك درصد وجود داشت به نحوي كه بيشترين ميزان فنل در رقم ’موبيل‘ با 0.68ميلي گرم در صد گرم و بيشترين ميزان فلاونوئيد در رقم ’ريوگراند‘ با 0.51 ميلي گرم در گرم وزن تازه مشاهده شد. در مجموع كود آهن با غلظت 1.5 ميلي ليتر باعث بهبود قندكل در گياهان آلوده به ويروس پژمردگي لكه اي گوجه فرنگي شد و همراه با فنل و آنزيم هاي آنتي اكسيدان بر كاهش گسترش ويروس به ويژه در رقم ’موبيل‘ تاثير مثبتي گذاشت و منجر به كاهش شدت علائم شد.