مهندسي متابوليت ثانويه در كشت سوسپانسيون سلولي گياه دارويي هندوانه ابوجهل (Citrullus colocynthis (L). Schrad.) با حضور محرك زيستي و غير زيستي

گياهان دارويي در طول تاريخ جزء منابع اصلي پزشكي و داروسازي در اكثر نقاط جهان بوده اند. از جمله اين گياهان مي توان به هندوانه ابوجهل با نام علميCitrullus  colocynthis (L). Schrad.  اشاره كرد. كشت سوسپانسيون سلولي يكي از موثرترين و پركاربردترين روش ها براي بررسي ميزان تغييرات متابوليت هاي ثانويه است. همچنين با توجه به نقش اليسيتورهاي قارچي در افزايش ميزان متابوليت هاي ثانويه، از قارچ‌هاي اندوفيت Alternaria solani، Fusarium sp. و Setosphaeria rostrata استخراج شده از گياه هندوانه ابوجهل (جمع آوري شده از استان هرمزگان) به عنوان اليسيتور زيستي در محيط كشت سوسپانسيون سلولي استفاده شد. اين مطالعه بر اساس آزمايش فاكتوريل در قالب طرح كاملاً تصادفي با دو عامل (عامل اول شامل دو سطح تركيب هورموني مختلف و عامل دوم نيز هشت سطح از عصاره قارچ هاي اندوفيت) با سه تكرار در آزمايشگاه بيوتكنولوژي دانشگاه هرمزگان انجام شد. نتايج مقايسه ميانگين اثر متقابل تيمار تنظيم كننده رشد × عصاره قارچي نشان داد كه در شرايط تركيب تيماري هورمون 1mg 2,4-D + 1mg BA و تلقيح توام گياه با سه قارچ، ميزان فنول و فلاونوئيد به ترتيب 62.11 و 49.18 درصد نسبت به شاهد افزايش يافت و در سطح احتمال يك درصد و پنج درصد معني دار بود، اما فعاليت آنتي اكسيداني به ميزان 62.78 درصد در تركيب تيمار هورموني 1mg 2,4-D + 1mg Kin و تلقيح توام سه قارچ نسبت به شاهد افزايش نشان داد و در سطح احتمال يك درصد معني دار بود. بطوركلي نتايج نشان داد كه برهمكنش قارچ و هورمون مي‌تواند نقش موثري در افزايش ميزان متابوليت هاي ثانويه گياه دارويي هندوانه ابوجهل داشته باشد. اين كار از طريق فعال كردن مسيرهاي هورموني انجام مي شود كه در توليد متابوليت هاي ثانويه نقش دارند.