تأثير طيف‌هاي مختلف نور بر عملكرد فتوسنتزي، شاخص‌هاي رشد و ميزان اسانس گياه مريم گلي (Salvia officinalis L.)

ﻧﻮر ﻣﻨﺒﻊ اﻧﺮژي ﺑﺮاي ﻓﺘﻮﺳﻨﺘﺰ و ﻋﺎﻣﻠﯽ ﺗﺤﺮﯾﮏﮐﻨﻨﺪه ﺑﺮاي رﺷﺪ و ﻧﻤﻮ ﮔﯿﺎه ﻣﯽﺑﺎﺷﺪ. ﺟﻨﺒﻪﻫﺎي ﻣﺨﺘﻠﻒ ﻧﻮر ﺷﺎﻣﻞ ﺷﺪت، ﮐﯿﻔﯿﺖ و دوره ﺗﺎﺑﺶ ﻧـﻮر ،رﺷﺪ و ﻧﻤﻮ ﮔﯿﺎﻫﺎن و واﮐﻨﺶ ﻣﺮﺑﻮط ﺑﻪ رواﺑﻂ ﮔﺎزي آﻧﻬﺎ را ﺗﺤﺖ ﺗﺄﺛﯿﺮ ﻗﺮار ﻣﯽدﻫﺪ. در ﻣﻄﺎﻟﻌﻪ ﺣﺎﺿﺮ ﺑﻪ ﻣﻨﻈﻮر ﺑﺮرﺳﯽ ﻋﻤﻠﮑﺮد ﻓﺘﻮﺳﻨﺘﺰي، ﺷـﺎﺧﺺ ﻫـﺎي رﺷﺪي و ﻣﯿﺰان اﺳﺎﻧﺲ ﮔﯿﺎه ﻣﺮﯾﻢ ﮔﻠﯽ در واﮐﻨﺶ ﺑﻪ ﻃﯿﻒﻫﺎي ﻣﺨﺘﻠﻒ ﻧﻮري از ﺷﺶ ﺗﯿﻤـﺎر ﻧـﻮري ﺷـﺎﻣﻞ ﻧـﻮر ﺳـﻔﯿﺪ، ﻗﺮﻣـﺰ، آﺑـﯽ و ﺳـﻪ ﻧـﻮر ﺗﺮﮐﯿﺒـﯽ ﻗﺮﻣﺰ30:آﺑﯽ70، ﻗﺮﻣﺰ50:آﺑﯽ50 و ﻗﺮﻣﺰ70:آﺑﯽ30 ﺳﺎﻃﻊ ﺷﺪه از ﻻﻣﭗﻫﺎي LED ﺑﺎ ﺷﺪت ﻧﻮري 250±10 ﻣﯿﮑﺮوﻣﻮل ﻓﻮﺗﻮن ﺑـﺮ ﻣﺘـﺮ ﻣﺮﺑـﻊ در ﺛﺎﻧﯿـﻪ در ﻗﺎﻟﺐ ﻃﺮح ﮐﺎﻣﻼ ﺗﺼﺎدﻓﯽ ﺑﺎ ﺳﻪ ﺗﮑﺮار اﺳﺘﻔﺎده ﺷﺪ. ﻧﺘﺎﯾﺞ ﺑﻪدﺳﺖ آﻣﺪه ﺣﺎﮐﯽ از ﺗﺎﺛﯿﺮ ﻣﻌﻨﯽدار ﻃﯿﻒﻫﺎي ﻣﺨﺘﻠﻒ ﻧﻮري ﺑﺮ ﺻﻔﺎت ﻣﻮرد ﺑﺮرﺳﯽ در ﺳﻄﺢ ﭘﻨﺞ و ﯾﮏ درﺻﺪ ﺑﻮد. درﺻﺪ ﺑﯿﺸﺘﺮ ﻧﻮر ﻗﺮﻣﺰ ﺑﻪ وﯾﮋه ﻧﻮر ﺗﺮﮐﯿﺒﯽ ﻗﺮﻣﺰ70:آﺑﯽ30 ﺑﺎﻋﺚ ﺑﻬﺒﻮد ﺷﺎﺧﺺﻫﺎي رﺷﺪي ﮔﯿﺎه ﮔﺮدﯾﺪ. ارزﯾﺎﺑﯽﻫﺎي ﻓﺘﻮﺳﻨﺘﺰي ﻧﺸﺎن داد ﺑﯿﺸﺘﺮﯾﻦ ﺷﺪت ﻓﻠﻮرﺳﺎﻧﺲ در ﺗﻤﺎﻣﯽ ﻣﺮاﺣﻞ ﺗﺴﺖ OJIP ﻣﺘﻌﻠـﻖ ﺑـﻪ ﻧـﻮر ﻗﺮﻣـﺰ و ﮐﻤﺘـﺮﯾﻦ ﻣﻘـﺪار ﻓﻠﻮرﺳـﺎﻧﺲ در ﻧﻮرﻫـﺎي ﺗﺮﮐﯿﺒـﯽ ﻗﺮﻣـﺰ 50:آﺑـﯽ 50 و ﻗﺮﻣﺰ70:آﺑﯽ30 ﺑﻮد. ﮐﺎراﯾﯽ ﺳﯿﺴﺘﻢ ﺗﺠﺰﯾﻪ آب ﻓﺘﻮﺳﯿﺴﺘﻢ Fv/F0 II و ﺣﺪاﮐﺜﺮ ﮐﺎراﺋﯽ ﻓﺘﻮﺳﯿﺴﺘﻢ Fv/Fm II در ﺗﯿﻤﺎر ﻧﻮر ﻗﺮﻣﺰ ﺣﺪاﻗﻞ ﺑﻮدﻧﺪ. ﻧﻮر ﻗﺮﻣﺰ ﺑﺎﻋﺚ ﮐﺎﻫﺶ ﺷﺎﺧﺺ ﮐﺎراﯾﯽ ﺳﯿﺴﺘﻢ ﺑﻪ ازاي ﻧﻮر ﺟﺬب ﺷﺪه PIABS و اﻓﺰاﯾﺶ ﻋﻤﻠﮑﺮد ﮐﻮاﻧﺘﻮﻣﯽ اﺗﻼف اﻧﺮژي ФD0، ﻣﯿﺰان ﺟﺬب ﻧـﻮر ﺑـﻪ ازاي ﻫـﺮ ﻣﺮﮐﺰ واﮐﻨﺶ ABS/RC و ﻣﯿﺰان ﮔﺮﻓﺘﻦ اﻟﮑﺘﺮون TR0/RC ﺷﺪ. ﺑﯿﺸﺘﺮﯾﻦ و ﮐﻤﺘﺮﯾﻦ ﮔﺸﻮدﮔﯽ دﻫﺎﻧﻪي روزﻧﻪ ﺑﻪﺗﺮﺗﯿﺐ در ﻧﻮر آﺑﯽ و ﻗﺮﻣﺰ ﺑﻪ دﺳﺖ آﻣﺪ. ﻧﺘﺎﯾﺞ ﻧﺸﺎن داد ﺑﺎ اﻓﺰاﯾﺶ ﻧﺴﺒﺖ ﻧﻮر ﻗﺮﻣﺰ، اﺑﻌﺎد و ﻣﻨﻔﺬ روزﻧﻪ ﮐﻮﭼﮑﺘﺮ و ﻣﻮﺟﺐ ﮐﺎﻫﺶ ﻧﺮخ ﺗﻌﺮق و اﺗﻼف آب ﺑﺮگ و ﺑﻬﺒﻮد ﻗﺎﺑﻠﯿﺖ ﺣﻔﻆ آب ﺑﺮگ ﺷﺪ و ﺑﺎﻟﻌﮑﺲ ﮔﯿﺎﻫﺎﻧﯽ ﮐﻪ ﺗﺤﺖ ﻧﻮر آﺑﯽ ﭘﺮورش ﯾﺎﻓﺘﻪاﻧﺪ، داراي روزﻧﻪﻫﺎي ﺑﺰرﮔﺘﺮ ﺑﺎ ﺷﮑﺎف روزﻧﻪاي ﻋﺮﯾﺾﺗﺮ ﺑﻮدﻧﺪ. ﻃﻮل و ﻋﺮض روزﻧـﻪ در ﻣﺤـﯿﻂ ﻧـﻮري آﺑﯽ ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ ﻧﻮر ﻗﺮﻣﺰ ﺑﻪﺗﺮﺗﯿﺐ 20/52 و 10/47 درﺻﺪ اﻓﺰاﯾﺶ ﻧﺸﺎن داد. ﺑﻪ ﻧﻈﺮ ﻣﯽرﺳﺪ ﺑﻪ وﺟﻮد آﻣﺪن اﯾﻦ ﺧﺼﻮﺻﯿﺎت روزﻧـﻪ اي در ﺷـﺮاﯾﻂ ﺑـﺎ ﻧﺴـﺒﺖ زﯾﺎد ﻧﻮر آﺑﯽ ﺑﺎﻋﺚ اﻓﺰاﯾﺶ ﻫﺪاﯾﺖ روزﻧﻪاي و اﻓﺰاﯾﺶ ﻧﺮخ ﺗﻌﺮق و ﮐﺎﻫﺶ ﻣﺤﺘﻮي ﻧﺴﺒﯽ آب ﺑﺮگ در ﮔﯿﺎﻫـﺎن ﭘـﺮورش ﯾﺎﻓﺘـﻪ در ﻧـﻮر آﺑـﯽ ﮔﺮدﯾـﺪه اﺳـﺖ . ﺑﯿﺸﺘﺮﯾﻦ ﻣﻘﺪار اﺳﺎﻧﺲ 1/75 درﺻﺪ ﺣﺠﻤﯽ وزﻧﯽ در ﻣﺤﯿﻂ ﻧﻮري ﻗﺮﻣﺰ70:آﺑﯽ30 ﻣﺸﺎﻫﺪه ﺷﺪ و ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ ﻧﻮر ﺳﻔﯿﺪ اﻓﺰاﯾﺶ 32/33 درﺻﺪي را ﻧﺸﺎن داد. ﻧﺘﺎﯾﺞ اﯾﻦ ﭘﮋوﻫﺶ ﻧﺸﺎن داد، ﺑﺮاي ﺗﻮﻟﯿﺪ ﺗﺠﺎري ﮔﯿﺎه ﻣﺮﯾﻢ ﮔﻠﯽ در ﻣﺤﯿﻂﻫﺎي ﮐﻨﺘﺮل ﺷﺪه ﺑﺎ ﺳﯿﺴﺘﻢﻫﺎي ﻧﻮردﻫﯽ ﻣﺼـﻨﻮﻋﯽ ﺑـﺮاي ﺑﻬﯿﻨـﻪ ﺷـﺪن ﺗﺒـﺎدﻻ ت ﮔﺎزي ﮔﯿﺎه ﻓﺘﻮﺳﻨﺘﺰ و ﺗﻌﺮق ، ﺑﻬﺒﻮد ﺧﺼﻮﺻﯿﺎت رﺷﺪي و ﻓﯿﺘﻮﺷﯿﻤﯿﺎﯾﯽ، ﻧﻮر ﺗﺮﮐﯿﺒﯽ ﻗﺮﻣﺰ70:آﺑﯽ30 ﻣﻨﺎﺳﺐ ﻣﯽﺑﺎﺷﺪ.