نگاهي نو به مباني ديني برنامه‌درسي: بنيادي براي نظريه پردازي در حوزه مطالعات برنامه‌درسي

هدف پژوهش حاضر عرضه نگاهي نو به نقش مباني ديني در قلمرو مطالعات برنامه‌درسي از طريق توصيف، تحليل و ارزيابي نقش مباني ديني در وضع موجود برنامه‌درسي است. با استفاده از روش پژوهش تحليل نظرورزانه، نقشهاي مباني ديني برنامه‌درسي از منظر صاحب‌نظران شناسايي و مفهوم‌پردازي شد. از نتايج تحليلها مشخص شد كه نگاه صاحب‌نظران به مباني ديني برنامه درسي اغلب نگاهي متأثر از موضع آنها هم در زمينۀ برنامه‌درسي و هم برداشتهاي موجود در زمينه مباني ديني برنامه‌درسي بود كه تنها واكنشي به برداشت هر صاحب‌نظر به مفهوم برنامه‌درسي است. در مورد برنامه‌ درسي برداشتها متفاوت بود. برخي مفهوم برنامه‌درسي را به‌مثابه برنامه‌ريزي درسي و عدۀ اندكي برنامه‌درسي را جزء قلمرو مطالعاتي مي‌دانند كه اين معنا، در پيوند برداشتشان نسبت به مباني هم وجود دارد، چراكه توجه ناقص به برنامه درسي و ابعادش، منجر به نقش و اثرگذاري محدود مباني ديني برنامه‌درسي و نيز كاستي در معنا و مفهوم اين بعد معرفتي شده است؛ بنابراين هم فهم نسبت به مباني و هم فهم نسبت به برنامه‌ درسي بايد دستخوش تغيير و دگرگوني شود. اين فهم گسترده از معناي برنامه‌درسي، نقش حداكثري مباني ديني را در برنامه‌درسي به ‌همراه دارد. با فهم برنامه‌درسي به‌مثابه دانش برنامه‌درسي مي ‌توان نقشهايي اساسي و بنيادين چون مباني ديني به‌مثابه شبكه اي معنايي و استدلالي (نظريه) براي برنامه‌درسي متصور شد.