بررسي عوامل مؤثر برجرم در مكان‌هاي بي‌پناه شهري (مورد مطالعه: منطقه 19 شهر تهران)

زمينه و هدف: از ديدگاه طراحان شهري و معماران، ويژگي‌هاي فيزيكي و از ديد نظريه‌پردازان جامعه‌شناسي و روان‌شناسي، ويژگي‌هاي اجتماعي بيش‌تر در مستعد كردن فضاها جهت وقوع خشونت نقش دارند، بنابراين در پژوهش حاضر ضمن بررسي فضاهاي بي‌پناه شهري عوامل مؤثر در جرم در اين مناطق استخراج خواهدشد؛ از اين‌رو هدف اصلي در اين پژوهش بررسي فضاهاي شهري در منطقه 19 و عوامل مؤثر بر جرم اين مناطق خواهد بود.روش: پژوهش حاضراز نظر هدف، كاربردي و از نظر ماهيت توصيفي - تحليلي است كه با استفاده از روش پژوهش آميخته (كمّي و كيفي)، دادههاي لازم جمعآوري و تجزيه‌وتحليل شدند. حجم نمونه با بهره‌گيري از فرمول كوكران 314 نفر به‌دست آمده و براي مصاحبه با استفاده از روش (غير احتمالي سهميه‌اي) گلوله برفي با تعداد 15 نفراز خبرگان مصاحبه انجام شدكه پس از تأييد روايي‌وپايايي، داده‌هاي جمع‌آوري شده با استفاده از نرم‌افزار اس‌پي‌اس‌اس مورد تجزيه‌وتحليل قرار گرفتند.يافته‌ها: در پژوهش حاضركه در منطقه 19 شهر تهران انجام شده است، عامل ديدكه در اثركمبود نور، مه‌گرفتگي، عوامل طبيعي به‌وجود مي‌آيد، به‌عنوان مهم‌ترين عامل در فضاهايي بي‌پناه شهري به‌دست آمده است و به‌ترتيب مجاورت با عرصه‌هاي طبيعي مانند جنگل‌ها، باغات وسيع و عرصه‌هاي رها شده طبيعي به‌عنوان كم‌ترين عامل در جرم در مناطق بي‌دفاع شهري به‌دست آمده است.نتيجه‌گيري: مقياس محله‌اي فضاهاي مستعد براي جرم شامل فضاهاي تاريك در شب، گوشه‌هاي پنهان و خارج از ديد ساكنان، فضاهاي داراي پوشش گياهي انبوه، فضاهاي متروك و رها شده، شبكه شطرنجي دسترسي‌ها، كارگاه‌هاي ساختماني نيمه‌كاره، فضاهاي داراي در رو، تورفتگي و عقب‌نشيني بدنه فضاهاي ساخته شده است ودر مقياس شهري اين فضاها را مي‌توان به بخش‌هاي جدا مانده از حوزه فعاليت شهروندان، پوشش گياهي انبوه در حاشيه فضاهاي عمومي، فضاهاي متروك و رهاشده با كاركرد متناوب دسته‌بندي كرد.