• شماره ركورد
    1352127
  • عنوان مقاله

    بررسي كانون و مبتدا در جمله‌هاي سادۀ زبان فارسي بر مبناي رويكرد دستور واژي - ‌نقشي

  • پديد آورندگان

    محمديان ، سحر دانشگاه آزاد اسلامي واحد تهران مركزي - گروه زبان‌شناسي , مدرسي ، بهرام دانشگاه آزاد اسلامي واحد تهران مركزي - گروه زبان‌شناسي , كاظمي ، فروغ دانشگاه آزاد اسلامي واحد تهران مركزي - گروه زبان‌شناسي , مجيدي ، ستاره دانشگاه آزاد اسلامي واحد تهران مركزي - گروه زبان‌شناسي

  • از صفحه
    255
  • تا صفحه
    286
  • كليدواژه
    مبتدا , كانون , دستور واژي-نقشي , درون‌مركزي , , برون‌مركزي
  • چكيده فارسي
    پژوهش حاضر با اتخاذ روشِ توصيفي-تحليلي به ‌بررسي مبتدا و كانون در جملات ساده زبان فارسي در چارچوب دستور واژي-نقشي برزنن و همكاران (۲۰۱۶) بر مبناي ساخت درون‌مركز و برون‌‌مركز زبان فارسي پرداخته است. يافته‌ها نشان مي‌دهند كه طي فرايند كانوني‌سازي و مبتداسازي در جملات ساده؛ گروه اسمي داراي نقش فاعل، گروه اسمي داراي نقش مفعول صريح «رايي» و گروه حرف ‌اضافه‌اي داراي نقش مفعول متممي در ساخت سازه‌اي در مشخص‌گر گروه تصريفي قرار مي‌گيرند و بر اساس اصل اقتصاد الزامي به درنظرگرفتن مقولۀ تهي در جايگاه متعارف آن‌‌ها وجود ندارد. زيرا در ساخت نقشي، گزارۀ اسمي گروه‌‌هاي مذكور علاوه بر دريافت نقش دستوري خود به‌صورت برون‌‌مركز از طريق مؤلفه‌‌هاي صرفي، نقش گفتماني را نيز دريافت مي‌كند و شروط خوش‌‌ساختي از اين طريق رعايت مي‌شود. گروه اسمي داراي نقش مفعول صريح بدون پس‌اضافۀ «را» طي فرايند كانوني‌سازي در ساخت سازه‌اي نيز در مشخص‌گر گروه تصريفي قرار مي‌گيرد. اما به‌‌دليل آنكه فاقد مؤلفه‌‌هاي صرفي براي دريافت نقش دستوري است و به‌صورت درون‌مركز به جايگاه وابسته است، بر اساس اصل اقتصاد مقولۀ تهي در ساخت سازه‌اي در جايگاه متمم فعل در نظر گرفته مي‌شود تا ‌‌از طريق ابزار ارتباطِ نقش درون به بيرون، شروط خوش‌‌ساختي در ساخت نقشي رعايت شود.
  • عنوان نشريه
    زبان شناخت
  • عنوان نشريه
    زبان شناخت