تحليل محتواي كمي پرونده‌هاي نزاع و درگيري (مورد مطالعه: استان اردبيل)

زمينه و هدف: نزاع و درگيري، به زدوخورد بيش از دو نفر به‌صورت فيزيكي اطلاق مي‌شود كه در جامعه شهري-روستايي به شكل و گونه‌هاي مختلفي اعم از فردي و جمعي (طايفه اي-خويشاوندي) رخ مي‌دهد. طبق نظريه توسعه نهادي اسملسر، ريشه اصلي نزاع و درگيري در اختلال توسعه‌اي (كميابي منابع، محروميت نسبي، ساختار سنتي و تضاد با ارزش‌ها و هنجاري بروز، جابجايي ارزشي سريع، بي‌سازماني اجتماعي و درنهايت آنومي) است. هدف اصلي اين پژوهش تحليل محتواي كمي پرونده‌هاي نزاع و درگيري (موردمطالعه: استان اردبيل) است. جامعه آماري آن 80 پرونده مختومه قضايي با موضوع نزاع (ضرب‌وجرح) در بازه زماني 1390-1394 (به دليل غيرمحرمانه بودن نتايج پرونده) بوده است.روش تحقيق: روش انتخاب مكان مطالعه به‌صورت خوشه‌اي و روش انتخاب محل پرونده تعمدي و اصول انتخاب شماره پرونده‌ها، تصادفي بوده است.يافته‌ها و نتيجه گيري: نتايج نشان مي‌دهد 85 درصد از طرفين نزاع مردان و 15 درصد از زنان؛ 42 درصد از طرفين نزاع از طبقه پايين (اقتصادي-اجتماعي)، 32 درصد از طبقه متوسط و 26 درصد از طبقه بالاي جامعه؛  و 62 درصد از نزاع در محيط سنتي (روستايي، عشايري يا مناطق حاشيه‌اي) رخ مي دهد. سنين بين 21-30، بيش‌ترين نقش را در نزاع و درگيري داشته‌اند. با افزايش ميزان سرمايه علمي افراد، ميزان وقوع نزاع و درگيري نيز كاهش‌يافته و شغل 42 درصد كشاورز، 26 دامدار، 20 درصد آزاد و 12 درصد شغل دولتي است.90 درصد طرفين شاكيان نزاع و درگيري، از افرادي هستند كه سابقه منازعه داشته‌اند. 29 درصد از نزاع‌ها در فصل بهار، 45 درصد در تابستان، 16 درصد در پاييز و 10 درصد نيز در فصل زمستان رخ مي‌دهد. ميزان نزاع فردي برابر با 41 درصد و نزاع جمعي برابر با 59 درصد است. 22 درصد طرفين نزاع نسبت به هم غريبه، 15 درصد آشنا، 10 درصد دوست صميمي، 46 درصد اعضاي خانواده و خويشاوند بودند. مسائل خانوادگي (30 درصد)، حمايت از ايل، طايفه و خويشاوندان (20 درصد)، اختلاف شخصي و انتقام (14 درصد) بيشترين انگيزه نزاع بوده است.