مفهوم و جايگاه پيوستگي جسم در نظريه ماده - صورت‌گرايي ابن‌‌سينا

در نظام فلسفي ابن‌سينا تبيين ماهيت اجسام مادي مبتني بر مباني‌اي از جمله پيوستگي است. اين مباني گام‌هايي براي رسيدن به نظريه مختار ابن‌سينا در باب حقيقت اجسام هستند. يعني نظريه ماده ـ صورت‌گرايي‌. گاه تصور اين است كه مفهوم پيوستگي جسم نزد ابن‌سينا صرفاً امري تجربي انگاشته شده است. به علت همين طرز تلقي (يعني ارجاع اثبات پيوستگي به حس و تجربه) و نيز تواتر و تكرار آن، گاه از منظر علم اشكالاتي نيز متوجه ابن‌سينا شده است. باور ناصحيح اين است كه وقتي از ابن‌سينا پرسيده شود جسم پيوسته است يا گسسته، پاسخ مبتني بر حواس، پيوستگي است. آن‌گاه بر پايه چنين پاسخي با طرح دستاوردهاي علم جديد به ابن‌سينا انتقاداتي وارد مي‌‌شود. در اين مقاله به بررسي و تبيين و تحليل پيوستگي به‌عنوان يكي از مباني نظريه ماده ـ صورت‌گرايي ابن‌سينا خواهيم پرداخت. پرسش صريح اين است كه پيوستگي چه نسبتي با تبيين ماهيت جسم دارد؟ به‌عبارت بهتر، پيوستگي به‌عنوان يكي از مباني نظريه ماده ـ صورت‌گرايي چگونه به ابن‌سينا براي اثبات تئوري ماده ـ صورت‌گرايي‌اش ياري مي‌رساند؟ ضمن اين بررسي نشان داده خواهد شد كه خود ابن‌سينا هم قائل به اين نيست كه پيوستگي بر مبناي شهود حسي و تجربي قابل پذيرش است. دستاورد اين پژوهش، بررسي و تحليل نسبت شبكه‌اي از مفاهيم مرتبط با مفهوم پيوستگي است كه در تبيين حقيقت جسم مدخليت دارند. به اين ترتيب، در اين مقاله ضمن حل و فصل دغدغه‌هاي مطرح شده، با بهره از مباحث ابن‌سينا درباره مفهوم پيوستگي و مفاهيم مرتبط با آن از جمله قابليت انقسام‌پذيري و نوع انقسام‌پذيري و نسبت پيوستگي و انقسام‌پذيري و ... تلاش شده خوانش و تحليلي منسجم از كلام ايشان ارائه شود.