آمريكا و نظريه‌پردازي روابط بين‌الملل: برداشتي انتقادي از مولفه‌هاي نظام‌هنجاري، سياست‌قدرت و توليد‌علم

نظريه‌پردازي به‌عنوان بخش تفكيك‌ناپذيرحوزه‌‌ي مطالعاتي روابط بين‌الملل دانسته شده كه چارچوب عمده‌اي از كنش‌هاي علمي و معرفتي عالمان اين رشته و روند تحول و پيشرفت آن را دربر مي‌گيرد. از سوي ديگر، روند نظريه‌پردازي همواره از تحولات برون/ درون‌زاي گوناگوني تأثير پذيرفته كه هر يك دامنه‌اي از پي‌آمدها و نتايج را همراه داشته است. در ميان تحولات برون‌زا، چگونگي نقش‌آفريني آمريكا به دورنماي تحليلي خاصي اشاره دارد. در اين مورد پرسش مورد نظر اينكه: چگونه مي‌توان چارچوب نقش‌آفريني ايالات‌متحده در ارتباط با روند شكل‌گيري و تحول نظريه‌پردازي روابط بين‌الملل را بررسي و توضيح داد؟ در پاسخ، فرضيه‌ي اصلي نيز عبارتست از اينكه: براي بررسي و توضيح چگونگي تأثير گذاري ايالات‌متحده بر روند شكل‌گيري و دگرگوني نظريه‌پردازي روابط بين‌الملل، مي‌توان از متغير‌هاي چارچوب هنجاري و ارزشي، نيازهاي سياستگذاري معطوف به منافع‌ملي و توانمندي توليد علم بهره برد. در اين ارتباط، نگرش‌هاي ملهم از «روابط بين‌الملل انتقادي» در جهت تحقق جامعيّت پژوهشي؛ از نقشي تعيين كننده برخوردار است. براي آزمون فرضيه از روش «توضيحي‌/ تحليلي» سود برده و چارچوب نظري نيز «جامعه‌شناسي شناخت» مي‌باشد كه در قالب نوعي همپيوندي با آراء فوكو، مورد استفاده قرار گرفته است. در دستاوردهاي پژوهش نيز آشكار مي شود كه هر نوع تأمل و ارزيابي محتوايي در خصوص نظريه‌هاي روابط بين‌الملل به‌ويژه در حوزه‌‌ي نظريه‌هاي خرداگرا، نيازمند توجه به چگونگي پيوند‌يابي يا تأثيرپذيري نظريه‌هاي مزبور با عناصر سخت و نرم‌افزاري آمريكا مي‌باشد، آنچه كه به وجود نوعي «زمينه‌مندي و فرهنگ‌پروردگي» اشاره دارد.