تجربه جهاني احزاب فراگير و ايدئولوژيك در ايران: مطالعه تطبيقي فرهنگ سياسي احزاب اصلاح‌طلب و اصول‌گرا

مقاله حاضر در صدد پاسخ به اين پرسش است كه فرهنگ سياسي احزاب موسوم به اصلاح طلب و اصولگرا در ايران تا چه اندازه با فرهنگ سياسي حاكم بر احزاب جهاني فراگير ايدئولويك مطابقت دارد ؟ رهيافت نظري متشكل از نظريه آلموند و وربا در زمينه فرهنگ سياسي و نظريه اتوكرشهايمر و ديويد اپتر درزمينه احزاب ايدئولوژيك فراگير است . طبق فرضيه مقاله ، احزاب سياسي طيف اصلاح طلب چه در قبل چه در بعد از انتخابات به مثابه احزاب فراگير اقدام مي كنند. اما احزاب سياسي اصولگرا بنا به دلايل مختلف توان فراتر رفتن از احزاب ايدئولويك و بدل شدن به يك حزب فراگير را ندارند. اين طيف از احزاب در هنگام انتخابات در قامت احزاب فراگير ظاهر مي شوند اما بعد از رسيدن به قدرت به عنوان احزاب ايدئولوژيك تجلي مي يابند .روش تحقيق تحليل محتواي كمي است. جامعه آماري شامل ويدئوهاي مربوط به مناظرات انتخاباتي كانديداهاي رياست جمهوري در دوره‌هاي هفتم، هشتم، دهم، يازدهم، دوازدهم و سيزدهم و اسناد مربوط به مصوبات مجلس شوراي اسلامي در دوره‌هاي ششم، هفتم و يازدهم است. يافته‌ها نشان مي‌دهند كه احزاب اصلاح‌طلب در بخش شعارهاي انتخاباتي و در بخش تصويب مصوبات، معتقد و متعهد به فرهنگ سياسي احزاب جهاني فراگير بوده و به اصول دموكراسي نزديك هستند. در نقطه مقابل، جناح اصول‌گرا، در بخش شعارهاي انتخاباتي، تا حدود زيادي در چارچوب احزاب مولفه فراگير قرار مي‌گيرند اما در عرصه عمل و بخش تصويب مصوبات، همانند نسل دوم احزاب يعني احزاب ايدئولوژيك، بر گرايش ايدئولوژيك خود پاي مي‌فشارند.