پهنه‌بندي غلظت كلروفيل برگ‌ گونه‌هاي درختي (مطالعه موردي شهر ملاير): شاخصي براي بررسي آلودگي هوا در محيط‌هاي شهري

زمينه و هدف: آلودگي هوا يكي از مهم‌ترين مسائل محيط‌زيستي در حال حاضر است. عمومي‌ترين اثر آلودگي هوا در گياهان محو شدن تدريجي كلروفيل و زرد شدن برگ‌هاست كه ممكن است با كاهش ظرفيت فتوسنتز مرتبط باشد. هدف از اين پژوهش بررسي ميزان اثر آلودگي هوا بر مقدار كلروفيل و پهنه‌بندي ميزان كلروفيل برگ دو گونه‌‌ي درختي در شهرستان ملاير است. روش‌ كار: بدين منظور نمونه‌برداري از برگ دو گونه‌ي درختي چنار (Platanus orientalis) و اقاقيا (Robinia pseudoacacia) در نقاط مختلف شهرستان ملاير (مناطق پاك و آلوده) هر كدام با سه تكرار انجام شد. غلظت رنگدانه‌ها در برگ به روش Lichtenthaler (1987) كه اصلاح شده روش Arnon (1949) است، در طول موج هاي 663 و 645 نانومتر با استفاده از دستگاه اسپكتروفتومتر اندازه گيري شد. نتايج: نتايج نشان داد كه ميزان كلروفيل‌هاي a، b و كل در گونه‌ي درختي اقاقيا در بخش‌هاي جنوبي (جنوب غرب) محدوده‌ مطالعاتي به حداكثر مقدار خود مي‌رسد و در بخش‌هاي شرقي و شمال غربي در كمترين ميزان خود قرار دارد. همچنين در قسمت‌هاي مركزي منطقه‌ي مطالعاتي ميزان غلظت كلروفيل‌هاي a، b و كل مربوط به اين گونه كم و متوسط است. بر خلاف گونه‌ي اقاقيا، براي گونه‌ي چنار در بخش‌هاي شرقي و شمال غربي منطقه مطالعاتي ميزان كلروفيل‌هاي a، b و كل بيشترين مقدار را دارد و در بخش‌هاي جنوب غربي به حداقل مقدار خود مي‌رسد. اما مشابه با گونه‌ي اقاقيا در قسمت‌هاي مركزي منطقه‌ي مطالعاتي ميزان غلظت كلروفيل‌هاي a، b و كل، كم و متوسط است.نتيجه‌گيري: نتايج به‌دست آمده از پژوهش حاضر نشان داد ميزان كلروفيل a، b و كلروفيل كل برگ دو گونه درختي اقاقيا و چنار در مناطق آلوده بررسي شده شهرستان ملاير نسبت به مناطق پاك افزايش داشته است. در پايان مي‌توان گفت كه افزايش شاخص فيزيولوژيكي مانند افزايش ميزان كلروفيل پاسخ گياه براي افزايش مقاومت در برابر آلاينده‌هاي هوا را نشان مي‌دهد.