ابعاد و مولفه هاي فرهنگ امنيت اطلاعات: يك مرور نظام مند

ايجاد فرهنگ امنيت اطلاعات در به ‌حداقل رساندن تهديدات، به‌ويژه تهديدات انساني در جهت حفاظت از اطلاعات كمك مي‏كند و در نتيجه، به كاهش نقض داده‎ها يا حوادث در سازمان‎ها منجر مي‎شود. تاكنون مطالعه‎اي جهت شناسايي مؤلفه‎هاي فرهنگ امنيت اطلاعات در كشور صورت نگرفته است. بر اساس نظريه‎هاي مختلف، فرهنگ امنيت اطلاعات با رويكردهاي مختلفي بررسي و مورد تجزيه‌وتحليل قرار گرفته است. هدف اين مقاله بررسي تحقيقات موجود در حوزه فرهنگ امنيت اطلاعات و شناسايي ابعاد و مؤلفه‏هاي فرهنگ امنيت اطلاعات و يكپارچه‎سازي ادبيات اين حوزه است.   به‌منظور انجام اين مرور نظام‌مند كليه مطالعات انجام‌گرفته درحوزه فرهنگ امنيت اطلاعات با استفاده ازكليدواژه‏هاي مرتبط از پايگاه داده‎هاي معتبر استخراج شد و سرانجام، تعداد 310 مقاله مرتبط از سال 2000 تا 2022 مورد بررسي قرار گرفت. بر اساس بررسي صورت‌گرفته و با توجه به هدف پژوهش، مؤلفه‏ها و ابعاد فرهنگ امنيت اطلاعات با رويكردها و ديدگاه‎هاي متفاوت شناسايي و گردآوري گرديد. يافته‌هاي پژوهش حاكي از آن است كه مجموعه‎اي از ابعاد و مؤلفه‎ها كه به‌طور گسترده پذيرفته شده باشند، وجود ندارد و محققان مختلف، ابعاد و مؤلفه‏هاي متفاوتي براي فرهنگ امنيت اطلاعات در نظر گرفته‎اند. محققان از 3 تئوري و مفهوم در مطالعات خود استفاده نموده‏اند. فراواني تئوري‌هاي مورد استفاده در پژوهش‏هاي مختلف مشخص شد و بيشترين تئوري مورد استفاده، مدل فرهنگ سازماني «شاين» است. پژوهش‎ها در سازمان‏ها و صنايع مختلفي انجام گرفته، ولي مدل يا چارچوبي مختص به يك صنعت خاص ارائه نشده است. همچنين، بيشتر مدل‌ها يا چارچوب‎هاي پيشنهادي جنبه توصيفي داشته و مورد ارزيابي قرار نگرفته‌اند. از لحاظ تفكيك جغرافيايي نيز ‌پژوهش‌ها مورد بررسي قرار گرفت و مشخص گرديد كه بيشترين آن‌ها به كشورهاي در حال توسعه تعلق دارند