اثربخشي آموزش كاهش استرس مبتني بر ذهن‌آگاهي بر خودكارآمدي و فرسودگي تحصيلي دانش‌آموزان دختر داراي عملكرد تحصيلي در دوره دوم متوسطه

مقدمه : كاهش عمكلرد تحصيلي علاوه بر ايجاد مشكل در فرايند تحصيلي دانش‌آموزان، مي‌تواند فرايند شناختي و هيجاني آنها را نيز متاثر سازد كه ضروري است با بكارگيري درمان‌هاي روان‌شناختي مناسب نسبت به كاهش اين آسيب‌ها اقدام شود. بر همين اساس پژوهش حاضر با هدف بررسي اثربخشي آموزش كاهش استرس مبتني بر ذهن‌آگاهي بر خودكارآمدي تحصيلي و فرسودگي تحصيلي دانش‌آموزان دختر داراي عملكرد تحصيلي پايين در دوره دوم متوسطه انجام گرفت.روش كار: پژوهش حاضر نيمه‌آزمايشي با طرح پيش‌آزمون- پس‌آزمون با گروه گواه و دوره پيگيري دوماهه بود. جامعه آماري پژوهش شامل دانش‌آموزان دختر دوره دوم متوسطه داراي عملكرد تحصيلي پايين شهر يزد در سال تحصيلي 98-1397 بود. در اين پژوهش تعداد 30 دانش‌آموز دختر داراي عملكرد تحصيلي پايين با روش نمونه‌گيري تصادفي خوشه‌اي انتخاب و با گمارش تصادفي در گروه‌هاي آزمايش و گواه گمارده شدند (هر گروه 15 دانش‌آموز). گروه آزمايش آموزش كاهش استرس مبتني بر ذهن‌آگاهي (كابات‌زين، 2003) را طي دو و نيم ماه در 10 جلسه 90 دقيقه‌اي دريافت نمودند. پرسشنامه‌هاي مورد استفاده در اين پژوهش شامل پرسشنامه خودكارآمدي تحصيلي (جينك و مورگان، 1999) و فرسودگي تحصيلي (شائوفلي و همكاران، ۲۰۰۲) بود. داده‌هاي حاصل از پژوهش به شيوه تحليل واريانس با اندازه‌گيري مكرر مورد تجزيه و تحليل قرار گرفت.نتايج: نتايج نشان داد كه آموزش كاهش استرس مبتني بر ذهن‌آگاهي بر خودكارآمدي تحصيلي و فرسودگي تحصيلي دانش‌آموزان دختر داراي عملكرد تحصيلي پايين در دوره دوم متوسطه تأثير معنادار دارد (p 0/001). نتيجه گيري: بر اساس يافته هاي پژوهش حاضر ميتوان چنين نتيجه گرفت كه كه آموزش كاهش استرس مبتني بر ذهن آگاهي با بهره گيري از فنوني همانند افكار، هيجانات و رفتار آگاهانه مي تواند به عنوان يك روش كارآمد جهت بهبود خودكارآمدي تحصيلي و كاهش فرسودگي تحصيلي دانش آموزان دختر داراي عملكرد تحصيلي پايين مورد استفاده گيرد.