ريسك كشوري، توسعه انساني و مهاجرت نخبگان

يكي از چالش‌هاي كشورهاي درحال‏توسعه در عصر حاضر مهاجرت نخبگان است. سطوح پايين درآمدي، بيكاري بالا، احساس تبعيض و نبود عدالت اجتماعي از مهم‌ترين دلايل مهاجرت نخبگان است. كشورهاي درحال‏توسعه با بي‌ثباتي‌هاي سياسي، مشكلات اقتصادي و مالي رو به رو هستند و درنتيجه افراد متخصص و ماهر در جست‌وجوي موقعيت‌هاي بهتر رفاهي و كاري عازم كشورهاي توسعه‌يافته مي‌شوند. هدف اصلي پژوهش حاضر بررسي تأثير ريسك كشوري و توسعه انساني بر مهاجرت نخبگان در 106 كشور جهان است. در راستاي هدف پژوهش، كشورهاي موردنظر در سه گروه شامل؛ كشورهاي با ريسك سياسي پايين (44 كشور)، ريسك سياسي متوسط (48)، و ريسك سياسي بالا (14 كشور) تقسيم شده و دوره زماني سال 2007 تا 2020 و روش پژوهش شامل؛ پانل ثابت، روش گشتاورهاي تعميم‌يافته استاندارد و گشتاورهاي تعميم‌يافته دومرحله‌اي است. نتايج اين پژوهش نشان مي‌دهد كه ريسك كشوري و زيرشاخص‌هاي آن در هر سه گروه از كشورهاي با ريسك سياسي پايين، متوسط و بالا داراي تأثير مثبت در جهت افزايش مهاجرت نخبگان است و اين تأثير در كشورهاي با سطح ريسك سياسي متوسط و بالا بيشتر است. از طرف ديگر، شاخص توسعه انساني نيز داراي تأثير منفي و معني‌دار بر مهاجرت نخبگان در كشورهاي موردمطالعه است. براي كاهش سطح مهاجرت نخبگان به سياست‌گذاران پيشنهاد مي‌شود كه شرايط مناسب براي كسب‌وكار و سرمايه‌گذاري در داخل كشور جهت افزايش فرصت‌هاي شغلي و بهبود شرايط اقتصادي را در اولويت قرار دهند.