واژگان و فرهنگ هندي در سروده‌هاي فارسي مخلص لاهوري

راي رايان آنندرام لاهوري (1107‑1164 ق.) متخلّص به «مخلص»، از شاعران و نويسندگان زبردست هندوي هند در سدۀ دوازدهم است كه زبان پارسي را پاس مي‌داشته است. از او به‌جز ديوان اشعار، نوشته‌هاي مفيد و مهمي در زمينه‌هاي گوناگون فرهنگ‌نويسي، تذكره‌نويسي، وقايع‌نويسي، خاطره‌نويسي، سفرنامه‌نويسي و... برجاي مانده است. ديوان مخلص، مجموعۀ اشعار فارسي و ريختۀ اوست كه دست‌نوشت‌هايي از آن در كتابخانۀ رضا (رامپور، هند)، كتابخانۀ مولانا آزاد (عليگر، هند) و كتابخانة موزۀ بريتانيا (لندن) نگهداري مي‌شود و نگارندگان آن را تصحيح كرده و تعليقاتي بر آن نگاشته‌اند. از جلوه‌هاي كم‌وبيش برجستۀ سروده‌هاي او عبارت است از: كاربرد برخي واژگان هندي كه در سروده‌هاي ديگران كمتر ديده مي‌شود؛ كاربرد برخي واژگان فارسي و عربي با معنايي به‌جز آنچه در فارسي ايراني شناخته و رايج است؛ بازتاب برخي از آداب و رسوم هندي. در اين پژوهش كوشش شده ست تا به‌شيوۀ استقرايي، بازتاب اينگونه واژه‌ها و آيين‌ها در سروده‌هاي مخلص لاهوري، بررسي و گزارش شود و به اين پرسش پاسخ داده شود كه زبان و فرهنگ هندي تا چه اندازه در سروده‌هاي فارسي اين شاعر هندوي هندي‌زبان پارسي‌گوي، بازتاب داشته است. اين پژوهش در زمينة فرهنگ‌نويسي و فرهنگ ‌پژوهشي و واژه‌ شناسي در زبان و ادب هندي و فارسي كاربرد دارد.