اثر اسيد ساليسيليك و دو رقم فلفل روي رشد جمعيت شته جاليز،Aphis gossypii (Hem.: Aphididae)

شته جاليز، Aphis gossypii Glover يكي از مهم ترين شته‌هاي خسارت‌زا در مزارع و گلخانه‌هاي فلفل مي‌باشد كه به دليل پراكنش وسيع و گستره ميزباني زياد، از اهميت اقتصادي ويژه‌اي برخوردار است. در اين تحقيق پارامترهاي زيستي و توليد‌‌مثلي شته جاليز روي دو رقم فلفل(پولانو و پاپريكا) تيمار شده با هورمون گياهي اسيد ساليسيليك در شرايط آزمايشگاهي (دماي 25±2 درجه سلسيوس، رطوبت نسبي 65±5 درصد و دوره نوري 16 ساعت روشنايي و 8 ساعت تاريكي) قرار گرفت. بر اساس نتايج، استفاده از اسيد ساليسيليك در هر دو رقم مورد بررسي، تاثير معني داري بر بيشتر پارامترهاي دموگرافيك شته جاليز در مقايسه با شاهد (محلول‌پاشي با آب مقطر) داشت و طول عمر، طول چرخه زيستي، طول دوره پوره زايي، زادآوري و زنده‌ماني شته جاليز را كاهش داد. كمترين و بيشترين طول عمر به ترتيب 5.91 روز (تيمار اسيد ساليسيليك در رقم پاپريكا) و 10.25 روز (تيمار شاهد در رقم پوبلانو) بود. همچنين كاربرد اين هورمون تاثير بسزايي در كاهش پارامترهاي نرخ ناخالص توليدمثل (GRR)، نرخ خالص توليدمثل (R0)، نرخ ذاتي افزايش جمعيت(r)  و نرخ متناهي افزايش جمعيت (λ) آفت داشت. حداقل و حداكثر مقدار r، در تيمار اسيد ساليسيليك رقم پاپريكا و تيمار شاهد رقم پوبلانو (به ترتيب 0.2570 و 0.4046 بر روز) به دست آمد. بنابراين، استفاده از اسيد ساليسيليك مي تواند پارامترهاي زيستي و زادآوري شته جاليز را روي فلفل به ميزان قابل توجهي كاهش دهد و در برنامه هاي مديريت تلفيقي اين شته به‌كار گرفته شود.