اندر اوصاف فرهنگ كهنِ «قانون ادب» و تصحيح آن

فرهنگِ عربي ـ فارسيِ قانون ادب از رشحاتِ قلميِ حُبَيشِ تفليسي، دانشمند، اديب، طبيب و نويسندۀ قرن ششم هجري است كه ظاهراً در سال 545ق تأليف شده است. اين كتاب كه بيش از شصت‌هزار مدخل دارد، با بهره‌گيري از حدود پنجاه اثرِ مشهور (از جمله، كتبِ علمِ ادب، فرهنگنامه‌هاي عربي ـ عربي، و عربي ـ پارسي) گردآوري شده و يكي از قواميسِ مفصّل و كهنِ دوزبانه است كه جدا از ارزش محتوايي، از نگاه زباني هم به‌عنوان متني از شمال‌غربي‌ترين قلمرو فرهنگيِ ايران جايگاهي ويژه دارد.سال‌ها پيش، غلامرضا طاهر قانون ادب را برپايۀ دستنويسِ معتبر و چهارصد صفحه‌ايِ كتابخانۀ حفيد افنديِ تركيه (كتابت: 548ق)، با زحمتِ بسيار و همّتِ والا تصحيح كرد و در سه مجلّد (بنياد فرهنگ ايران، 1350-1351ش) به چاپ رساند. در اين مقاله، با كمكِ نسخۀ مذكور و با استفاده از منابع ديگر، ذيل و تكمله‌اي بر چند مدخل از اين كتاب نوشته شده است.