تحليلي بر رويكرد محمدامين رسول‌زاده و نشريه تكامل نسبت به تحولات دوره مشروطيت ايران

محمدامين رسول زاده از مهم ترين روشنفكرانِ قفقاز بود كه با انتشار روزنامه تكامل تحولات اوايل دوره مشروطيتِ ايران را مورد توجه قرار داد. هدف از اين پژوهش بررسي چرايي و چگونگي ديدگاه رسول زاده و نشريه تكامل نسبت به تحولات اوايل دوره مشروطيت ايران است. يافته هاي پژوهش نشان مي دهد كه شكل گيري جريانات متأثر از سوسياليسم در قفقاز و تأسيس فرقه هاي همت و اجتماعيون عاميون نقش مهمي در توجه رسول زاده و همقطاران وي در نشريه تكامل به تحولات دوره مشروطيت ايران داشت. رسول زاده و نشريه مزبور مهمترين مسائل و موانعِ مشروطه خواهان و مجاهدان را از منظرِ گفتمانِ مبتني بر سوسياليسم و با رويكردي انتقادي مورد بحث و بررسي قرار دادند و در سازماندهي و جهت گيري اجتماعيون عاميون در ايران، طرفداران مشروطه و مطبوعات وابسته به آنان نقش برجسته اي ايفا كردند. روش پژوهش در اين نوشتار، توصيفي- تحليلي با تكيه بر متن اصليِ نشريه تكامل و اسنادِ دست اول است و به تحقيقات و ترجمه هايي كه به موضوع محمدامين رسول زاده امعان نظر داشته اند عطف توجه شده است.