نقش تفاوت‌هاي ‌فرهنگي و شيوه‌هاي اطلاع‌رساني بر استعمال دخانيات نوجوانان (مطالعه موردي: دانش‌آموزان شهرستان ورامين)

يكي از مشخصه‌هاي جامعه ايراني كثرت و تنوع فرهنگي است كه توجه به موضوع ارتباطات ميان فرهنگي و تلاش براي تشخيص عوامل موثر بر آن ضروري است. در واقع تنوع فرهنگي و قوميتي در بروز برخي رفتارها و بطور كلي سبك زندگي افراد باتوجه‌ به متغيرهاي زمينه‌اي مانند جنسيت، پايگاه اجتماعي و اقتصادي موثر است. بنابراين مسئله اين پژوهش آن است كه نقش تعاملات اجتماعي در ميدان‌هاي تجربه (گروه‌هاي مرجع) باتوجه‌به پيشينه فرهنگي افراد در كنار شيوه‌هاي موثر اطلاع‌رساني بر روي استعمال دخانيات نوجوانان چيست. اين يك پژوهش توصيفي - تبييني از نوع پيمايش است، روش نمونه‌گيري تصادفي طبقه‌بندي كه با فرمول كوكران انجام شد. بنابراين از مجموع 1868 دانش‌آموز (دختر و پسر) مقطع متوسطه شهرستان ورامين با استفاده از روش كوكران، حجم نمونه با 95 درصد اطمينان، 319 دانش‌آموز محاسبه شد. از اين تعداد، دانش‌آموزاني كه تجربه استعمال (اعم از سيگار و قليان) نداشتند، از نمونه‌ كسر و تعداد نمونه به 208 نفر رسيد. از روش نمونه‌گيري تصادفي طبقه‌اي براي توزيع نمونه، بسته به پايه و جنسيت، استفاده شد. ابزار جمع‌آوري، پرسش‌نامه محقق‌ساخته و تكنيك تحليل داده‌ها فراواني نسبي، درصد فراواني، آزمون t، آناليز واريانس (ANOVA)، ضرايب همبستگي كندال، پيرسون و آزمون كاي اسكوئر و فريدمن است. نتايج نشان مي‌دهد كه ويژگي‌هاي فردي، قوميتي و نيز گروه همسالان و خانواده به ترتيب تأثير مثبت، مستقيم و معناداري را با گرايش به استعمال دخانيات داشتند. شبكه‌هاي اجتماعي و گروه همسالان نيز به ترتيب تأثيرگذارترين ابزار اطلاع‌رساني نسبت به رسانه‌هاي جمعي و مدرسه بودند.