شناسايي ابعاد و نشانگرهاي شناختي، اجتماعي ‌عاطفي و رفتاري مؤثر در سنجش آمادگي تحصيلي كودكان بدو ورود به دبستان

اگرچه طرح سنجش آمادگي ‌تحصيلي كودكان بدو ورود به دبستان، يكي از اقدامات بسيار مهم وزارت آموزش ‌و ‌پرورش است، اما يكي از چالش‌ هاي عمدۀ آن، نبود يك مدل نظري بومي حاويِ ابعاد و نشانگرهاي آمادگي‌ تحصيلي است؛ بنابراين پژوهش حاضر با هدف شناسايي ابعاد و نشانگرهاي مؤثر در سنجش آمادگي‌تحصيلي كودكان بدو ورود به دبستان انجام شد. براي دسترسي به اين هدف، كتاب‌هاي درسي و اهداف دوره پيش‌دبستاني، كتاب‌هاي درسي پايه اول دبستان، كتاب راهنماي معلم در ارزشيابي توصيفي و نظر معلمان پايه اول دبستان از روش مصاحبه نيمه‌ساختاريافته، با استفاده از رويكرد كيفي و روش تحليل مضمون بررسي شدند. يافته‌هاي حاصل از تحليل مضمون به استخراج 5 مضمون فراگير، 9 مضمون سازمان‌دهنده و 220 مضمون پايه منجر شد. يافته‌ها نشان داد كه مهارت‌هاي حركتي، مهارت‌هاي گفتار و زبان، مهارت‌هاي شناختي، مهارت‌هاي اجتماعي‌عاطفي، و شايستگي‌هاي عمومي، ابعاد تشكيل‌دهنده آمادگي‌تحصيلي هستند. هرچند كه پژوهش‌هاي گذشته به مضمون‌هاي فراگير اشاره كردند، ولي با توجه به چندبعدي‌بودن آمادگي‌تحصيلي ضرورت داشت كه مضمون‌هاي پايه نيز تعيين شوند. در اين پژوهش، بُعد حركتي به دو مؤلفه جزيي‌تر به نام مهارت‌هاي حركتي درشت و ظريف؛ بُعد شناختي به مؤلفه‌هاي دانش و اطلاعات عمومي، حافظه، رياضيات و حساب، و استدلال ديداري‌فضايي؛ بُعد عاطفي‌اجتماعي به مؤلفه‌هاي تعامل با همسالان و تعامل با بزرگسالان؛ بُعد شايستگي‌هاي عمومي به مؤلفه‌هاي مسئوليت‌پذيري و نگرش مثبت به مدرسه افراز شدند و مضمون‌هاي پايه در زير مؤلفه مربوطه قرار گرفتند تا متوليان آموزش‌ و‌ پرورش بتوانند براساس آنها اقدام به ساخت ابزارهاي لازم براي سنجش اين سازه مهم كنند.