بررسي رويكرد پراگماتيستي به ملاك حقانيت دين

درباره ملاك حقانيت دين دو نگاه واقع‌گرايانه و عمل‌گرايانه وجود دارد. آقاي ملكيان يكي از كساني است كه با نفي رويكرد واقع‌گرايانه از رويكرد عمل‌گرايانه دفاع مي‌كند. ايشان با تشريح برخي ملاك‌هاي واقع‌گرايانه و نقد آنها، رويكرد پراگماتيستي را برگزيده است؛ به اين صورت كه هر ديني كه بتواند انسان‌ها را از رذايل اخلاقى دور و به فضايل اخلاقى نزديك كند و نيز بتواند مشكلات ذهنى و روانى آنان را مرتفع سازد، به معناي حقيقي كلمه دين است و هيچ ملاك ديگري نمي‌تواند دين را از غير دين متمايز كند. با توجه به اشكال‌هاي متعدد ملاك فوق از جمله انحصار حقانيت دين به ملاك روان‌شناختي، نسبي‌گرايي ديني، نگاه ابزاري به دين و ناديده‌انگاشتن كاركردهاي اصلي آن، تنها رويكرد درست در ملاك حقانيت يك دين، ملاكي واقع‌گرايانه است كه در قالب ارتباط وحياني بنيان‌گذار دين و ارائه معجزه از سوي ايشان حاصل مي‌گردد.