نشانه ـ معنا‌شناسي «آتش» در آثار عطار نيشابوري

اصولاً نشانه و معنا در علم زبان ‌شناسي مكمل يكديگر هستند و هر كدام بدون ديگري چيزي به حساب نمي‌آيد، عطار در گفتماني كه از آتش در آثار عرفاني خود ارايه مي‌دهد، گونه‌اي از نشانه‌ مشهود است كه آتش نه تنها در جايگاه يك وسيلۀ گرمابخش، كه در جايگاه معنا و مفهوم ديگري نيز بروز مي‌كند، كه بررسي آن بيشتر در حوزۀ ساختار جانشيني زباني شكل مي-گيرد. پرسش‌هاي اصلي ما اين است كه آتش در شعر عطار نيشابوري چه حالت‌هايي پيدا مي‌كند، چگونه به جريان در مي‌آيد و گسترش مي‌يابد؛ همچنين چگونه آتش مي‌تواند معنا آفريني كند و چه معاني و ارزش‌هايي را ايجاد مي‌كند؛ همچنين آتش و همبسته‌هاي آن با كدام نظام‌هاي نشانه - معناشناسي از قبيل تنشي، حسي- ادراكي، عاطفي و زيبايي‌شناختي ارتباط دارند؟ در اين فرآيند نشانه‌ها معمولاً در پيوند با معناها در قالب سيال، پويا و چند بعدي شكل مي‌گيرند. اين روش قادر است ضمن تجزيه و تحليل متون ادبي و عرفاني ، خوانشي دگرگون از آنها آشكار كند. بررسي در آثار عطار نشان مي دهد كه وي با رويكردي تازه به پديده ها از جمله آتش در پيوندي حسي ـ ادراكي معاني و مفاهيمي زيبا را رقم زند. عطار در اين رويكرد زباني، آتش را از نشانه شناسي ساختگرا به طرف نشانه ـ معناشناسي سيال سوق داده است. هدف از نگارش اين مقاله بررسي نشانه ـ معنا‌شناسي «آتش» در آثار عطار نيشابوري است كه به شيوۀ تحليلي ـ توصيفي انجام شده است. براساس اين پژوهش مي‌توان نظامي براي درك بهتر مفاهيم مرتبط با نشانه - معناي آتش در شعر عطار نيشابوري به دست آورد.