تحليل گفتمان انتقادي فيلم سوته‌دلان از منظر رويكرد ون ليوون

تحليل گفتمان انتقادي بعنوان يكي از رويكردهاي تحليل گفتمان تلاش مي‌كند با طبيعي‌زدايي از متن و بررسي ساختارها و مولفه‌هاي گفتمان‌مدار متون، روابط قدرت و ايدئولوژي نهفته در آنها را آشكار كند. در اين مقاله به اختصار رويكردهاي غالب تحليل گفتمان وابزارهاي تحليل متن بر اساس الگوي ون ليوون (1996) معرفي شدند؛ سپس به كمك مولفه‌هاي گفتمان‌مدار الگوي ون ليوون و با استفاده از ابزارهاي گفتماني لاكلاوموف به صورت تركيبي به تحليل فيلم «سوته‌دلان» به نويسندگي و كارگرداني علي حاتمي پرداخته‌شد و چگونگي شكل‌گيري گفتمان‌هاي ديني، قدرت، جنسيت و عقل‌گرايي و احساس‌گرايي به تفصيل مورد بررسي قرارگرفت. اين پژوهش نشان مي‌دهد چگونه ايدئولوژي و روابط سلطه مي‌تواند در شكل‌دهي به نگرش و بينش افراد اثر گذاشته و در مناسبات و تعاملات اجتماعي آنان تجلي يابد. از نتايج ديگر تحقيق مي‌توان گفت مطابق نگرش سنتي، مرد با برجسته‌سازي مفاهيمي چون فرادستي و اعمال‌كننده قدرت حق سلطه بر زن را براي خود قايل مي‌باشد. بنابراين علاوه بر عواملي مانند قدرت و ايدئولوژي ، جنسيت نيز مي‌تواند در برتري گفتماني موثر باشد.