اعتباربخشي دوره تخصصي دستياري پزشكي خانواده دانشگاه هاي علوم پزشكي ايران

مقدمه: تخصص پزشكي خانواده به عنوان يكي از مهم ترين سياست گذاري هايي است كه در دهه ي اخير در عرصه نظام آموزش و سلامت مطرح شده است، از طرفي ديگر اعتباربخشي به عنوان يكي از مهم ترين روش هاي تضمين و ارتقاي كيفيت آموزش پزشكي، وسيله اي بسيار مناسب براي تضمين ارائه آموزش صحيح به دستياران در مقاطع مختلف تحصيلي علوم پزشكي و در نهايت، ارائه خدمات مناسب به جامعه محسوب مي شود. بدين جهت، هدف از پژوهش حاضر، اعتباربخشي دوره دستياري ﭘﺰﺷﻚ ﺧﺎﻧﻮاده در دانشگاه هاي علوم پزشكي كشور مي ﺑﺎﺷﺪ.روش ها: اين مطالعه اعتباربخشي از نوع ارزشيابي است كه توسط دبيرخانه شوراي پزشكي عمومي وزارت با همكاري مركز تحقيقات آموزش پزشكي دانشگاه علوم پزشكي گيلان و سازمان جهاني بهداشت اجرا شد. اين پروژه در دو مرحله ارزيابي دروني و ارزيابي بيروني در 12 دانشگاه علوم پزشكي كشور تربيت كننده دوره تخصصي پزشكي خانواده انجام گرفت. روش نمونه گيري مبتني بركل جامعه پژوهش (شامل 12 دانشگاه علوم پزشكي كشور) بود. به منظور ارزيابي دروني از پرسشنامه استانداردهاي تخصص پزشكي خانواده كه توسط WONCA طراحي شده، استفاده شد. ترجمه و بومي سازي پرسشنامه به روش ترجمه و باز ترجمه انجام شد. پس از ترجمه، از طريق مكاتبه دبيرخانه شوراي پزشكي عمومي با 12 دانشگاه كشور در اختيار آنان قرار گرفت. در ابتداي ارزيابي دروني، فرم هاي مربوطه به دانشگاه ها ارسال و پس از انجام ارزيابي دروني، ارزيابي بيروني آغاز و ارزيابان جهت پايش، فعاليت هاي 12دانشگاه را تعيين نمودند. تجزيه و تحليل داده ها به دو روش كمي و كيفي انجام شد. كليه داده هاي حاصل از ارزيابي دروني و بيروني مرتبط با جداول TLR استانداردهاي الزامي و ترجيحي به تفكيك هر دانشگاه از طريق نرم افزار SPSS مورد تجزيه و تحليل قرار گرفت. اطلاعات حاصل از مستندات و مصاحبه ها به صورت كيفي مورد بررسي قرار گرفت. جهت انطباق نتايج ارزيابي دروني و بيروني و نيز انطباق مستندات با گزارشات، ارزيابي تطبيقي توسط ارزيابان بيروني و تيم تحقيق صورت گرفت.يافته ها: با توجه به نتايج ارزيابي هاي دروني و بيروني و نظرات ارزيابان، راي نهايي درخصوص اعتباربخشي دوره تخصصي پزشكي خانواده به تفكيك دانشگاه ها توسط تيم تحقيق صادر گرديد. براساس اين تصميم گيري ۲ دانشگاه علوم پزشكي تاييد نسبي برنامه (۳ ساله)؛ ۳ دانشگاه تاييد نسبي برنامه (۲ ساله)؛ ۲ دانشگاه تاييد نسبي برنامه (۱ ساله)؛ و ۱ دانشگاه تاييد مشروط برنامه (6 ماهه) و ۴ دانشگاه عدم تاييد صلاحيت را دريافت نمودند.نتيجه گيري: نتايج اعتباربخشي اين مطالعه به منزله راهنمايي جهت تقويت نقاط قوت و برطرف نمودن نقاط ضعف در اجراي برنامه موجود جهت دانشگاه هاي علوم پزشكي و منبعي جهت تصميم گيري در سطح كلان و وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشكي جهت اعطاء مجوز ادامه كار و فعاليت دانشگاه ها براي تربيت دوره تخصصي پزشكي خانواده است.