پهنه‌بندي آگروكليمايي كشت كينوا در دشت هرزندات مرند با تحليل سلسله مراتبي

اهداف: ادامه روند خشكسالي و اُفت شديد سطح سفره هاي آب زيرزميني در استان آذربايجان شرقي ايجاب مي كند كه مصرف آب در بخش كشاورزي با اصلاح الگوي كشت كاهش يافته و محصولات با نياز آبي كم جايگزين محصولات فعلي شود. هدف اين پژوهش امكان‌سنجي كشت كينوا در دشت هرزندات مرند با درنظرگرفتن نيازهاي اگرواكولوژيك اين محصول با روش تحليل سلسله مراتبي بود. روش‌شناسي: اين پژوهش ميداني تجربي در سال زراعي ۱۴۰۱-۱۴۰۰ در دشت زرندات مرند انجام شد. خصوصيات خاك‌هاي منطقه از گزارش مطالعات خاك‌شناسي دشت هرزندات مرند گردآوري شد. به منظور تهيه نقشه‌هاي توزيع مكاني و مطالعه الگوهاي مكاني، داده‌هاي نقطه‌اي جمع‌آوري‌شده از خاك طي فرآيند درون‌يابي به سطح منطقه تعميم يافتند. براي تعيين وزن نسبي يا ضريب اهميت، معيارهاي انتخابي با استفاده از مدل AHP و جدول كميتي ساعتي دوبه‌دو با هم مقايسه شدند. پس از ضميمه‌نمودن وزن نهايي معيارها در نرم‌افزار ArcGIS، نقشه‌هاي نهايي بر اساس وزن نهايي نرمال‌شده با مدل هم‌پوشاني (روي‌هم‌گذاري) تهيه شد. يافته‌ها: حدود ۳۸۵۰ هكتار (۲۱%) اراضي دشت هرزندات براي كاشت كينوا در كلاس كاملاً مناسب (S۱)، ۴۶۱۶ هكتار (۲۵%) اراضي در كلاس نسبتاً مناسب (S۲)، ۵۵۸۱ هكتار (۳/۳۰%) در كلاس تناسب بحراني (S۳)، ۵/۱۵۳۹ هكتار در كلاس نامناسب اما قابل اصلاح (N۱) و ۶/۲۷۶۰ هكتار در كلاس نامناسب دايمي (N۲) قرار داشت. نتيجه‌گيري: كينوا را در بيش از ۴۰% اراضي دشت هرزندات مرند مي‌توان كشت نمود. اين اراضي در قسمت هاي مختلف دشت پراكنده هستند. بيشترين اراضي مناسب در غرب دشت و بيشترين اراضي نامناسب در مركز دشت متمركز است.